มื้อที่หก · ยูกันดา
แขกคนที่หกมาถึงตอนร้านใกล้ปิด เขาชื่อคุณโจเซฟ คนขับรถบรรทุกจากเมืองมบาราราทางตะวันตกของยูกันดา เพิ่งขับรถมาทั้งวันโดยไม่ได้กินอะไร
ฉันถามว่าอยากกินอะไร
“อะไรก็ได้ที่เร็ว”
ฉันเริ่มเห็นรูปแบบของคำตอบนี้ คนที่หิวมากไม่มีเมนูในหัว มีแต่ความหิว
พ่อครัวผัดข้าวไข่ใส่ไก่ ใช้เวลาสี่นาที
คุณโจเซฟกินหมดในเวลาน้อยกว่านั้น แล้วกาเลขเก้า
๏
ฉันบันทึกเลขเก้าเป็นคะแนนสูงสุดของร้าน แล้วรู้สึกบางอย่างที่ใกล้เคียงความภูมิใจ
จากนั้นคุณโจเซฟขออีกจาน พ่อครัวผัดจานเดิมอีกครั้ง สูตรเดิม ไฟเดิม มือเดิม
จานที่สองเขากาเลขหก
ข้าวผัดจานเดียวกัน ได้คะแนนห่างกันสามช่อง ภายในยี่สิบนาที ไม่มีอะไรในจานเปลี่ยน สิ่งที่เปลี่ยนคือคนกิน
๏
ปี 1971 นักสรีรวิทยาชื่อมิเชล กาบานัก ตั้งชื่อให้สิ่งนี้ว่า alliesthesia ความรู้สึกดีที่สิ่งเร้าให้เรา ขึ้นกับสภาพในร่างกายตอนนั้น น้ำหวานที่อร่อยตอนหิว อร่อยน้อยลงหลังร่างกายได้น้ำตาลไปแล้ว น้ำหวานยังเป็นแก้วเดิม สิ่งที่เปลี่ยนคือร่างกาย
สิบปีต่อมา นักวิจัยที่อ็อกซ์ฟอร์ดชื่อบาร์บารา โรลส์ กับทีม พบสิ่งที่ละเอียดกว่านั้น ความอร่อยไม่ได้ลดลงพร้อมกันทุกอาหาร มันลดเฉพาะอาหารที่เพิ่งกิน คนที่เพิ่งกินอาหารอย่างหนึ่งจนอิ่ม ให้คะแนนอาหารนั้นตกลงไปเกือบเฉย ขณะที่อาหารอื่นที่ยังไม่ได้กินแทบไม่ตกเลย และเมื่อเสิร์ฟคอร์สที่สอง คนกินอาหารชนิดใหม่ได้ราวสองเท่าของปริมาณที่กินได้ถ้าเป็นอาหารเดิม เธอเรียกมันว่า sensory-specific satiety ความอิ่มที่เจาะจงกับรสที่เพิ่งกิน
คนที่บอกว่ามีกระเพาะแยกไว้สำหรับของหวาน ไม่ได้โกหก เขาแค่พูดไม่ถูกอวัยวะ
๏
ฉันอยากรู้ว่าความอิ่มแบบนี้อยู่ได้นานแค่ไหน แล้วเจองานชิ้นหนึ่งที่ทำให้ฉันหยุดอ่านไปพักหนึ่ง
ปี 1985 โรลส์กับเพื่อนร่วมงานไปถามผู้ลี้ภัยในค่ายแห่งหนึ่งในเอธิโอเปีย คนที่อยู่ในค่ายมาราวหกเดือนกินอาหารปันส่วนชนิดเดิมสามอย่างมาตลอด เขาให้คะแนนสามอย่างนั้นต่ำกว่าอาหารที่ไม่ได้กินมานาน ส่วนผู้ลี้ภัยที่เพิ่งมาถึงสองวันยังไม่เห็นความต่างนี้
ความเบื่อไม่ได้อยู่แค่ในมื้อเดียว มันสะสมได้เป็นเดือน แม้ในคนที่มีอาหารไม่พอกิน
๏
ฉันเล่าเรื่องนี้ให้คุณโจเซฟฟัง ขณะเขากินจานที่สองไม่หมด เขาบอกว่าที่บ้านเขากินมาโตเกะเกือบทุกวัน กล้วยดิบพันธุ์ที่ปลูกในที่สูงแถบทะเลสาบใหญ่ของแอฟริกาตะวันออก นึ่งในใบตองแล้วบดจนเนียน
“ไม่เคยเบื่อ” เขาว่า “มันคือข้าว”
ฉันค้นต่อว่ามีใครวัดไหม ว่าทำไมอาหารหลักอย่างข้าว ขนมปัง หรือมาโตเกะ ดูเหมือนรอดจากความเบื่อได้ ขณะที่อาหารอื่นไม่รอด ฉันไม่เจอใครวัดตรงๆ ฉันมีแต่คำของคุณโจเซฟ กับพ่อครัวที่กินข้าวทุกมื้อมาห้าสิบปี ซึ่งไม่ได้พูดอะไร แต่ตักข้าวเพิ่มให้ตัวเอง
๏
ก่อนกลับ พ่อครัวทำอีกจานโดยไม่มีใครสั่ง โรตีทอด ห่อไข่เจียวใส่หอมใหญ่กับมะเขือเทศ ม้วนเป็นแท่ง
คุณโจเซฟหัวเราะเสียงดังจนพ่อครัวสะดุ้ง
ที่ยูกันดามีของกินริมทางชื่อโรเล็กซ์ จาปาตีห่อไข่เจียวใส่ผัก ม้วนเป็นแท่ง ชื่อมาจากคำว่า rolled eggs ที่ออกเสียงเร็วๆ ปี 2016 CNN จัดให้มันเป็นของกินริมทางที่ดีที่สุดของแอฟริกา และกระทรวงการท่องเที่ยวของยูกันดาประกาศให้มันเป็นสิ่งดึงดูดนักท่องเที่ยวของประเทศ
พ่อครัวไม่เคยได้ยินชื่อโรเล็กซ์ เขาแค่คิดว่าคนที่เพิ่งกินข้าวผัดสองจานควรได้กินอะไรที่ไม่ใช่ข้าวผัด
คุณโจเซฟกินหมด แล้วขอบัตรใบใหม่ กาเลขแปด
๏
ฉันเคยคิดว่าจานที่อร่อยที่สุดคือคุณสมบัติของจาน คืนนี้ข้าวผัดจานเดียวกันได้เก้าแล้วได้หก ส่วนโรตีห่อไข่ซึ่งพ่อครัวทำจากของเหลือในตู้ ได้แปดจากคนที่อิ่มแล้ว
จานที่อร่อยที่สุดในคืนหนึ่ง ขึ้นกับว่าคำก่อนหน้าคืออะไร
ลำดับของจานจึงเป็นส่วนหนึ่งของรส ร้านที่เสิร์ฟหลายคอร์สรู้เรื่องนี้มานานก่อนมีใครวัด เขาไม่เสิร์ฟของมันสองอย่างติดกัน และเขาวางของเปรี้ยวไว้คั่น
หลักที่ 6 · จานที่อร่อยที่สุดขึ้นกับคำก่อนหน้า ความหิวยกทุกจาน คำที่เพิ่งกินกดจานเดิม จานถัดไปจึงต้องพูดเรื่องอื่น
| แขก | จาน | คะแนน |
|---|---|---|
| คุณหลิว ซานตง | สปาเกตตีซอสมะเขือเทศ | 5 |
| คุณเฉิน เจ้อเจียง | เต้าหู้หมาล่า | 3 |
| คุณออคซานา โปลตาวา | ซุปไก่ โรยผักชีลาว | 8 |
| คุณอานา เกซัลเตนังโก | แกงไก่พริกแห้ง ไม่มีผักชี | 4 |
| คุณเซลินา มาปูโต | กุ้งย่าง เนยกับน้ำจิ้มซีฟู้ด | 8 |
| คุณโจเซฟ มบารารา | ข้าวผัดไก่ | 9 |
ฉันนับเฉพาะบัตรใบแรกของแขกแต่ละคน เพราะกติกาบอกว่าหนึ่งแขกหนึ่งจาน และเพราะถ้านับใบที่สองด้วย ฉันจะต้องอธิบายเลขหก
ค่าเฉลี่ยหกจุดสอง
ถ้าคุณกำลังสงสัยว่าเลขเก้าของคนที่ไม่ได้กินมาทั้งวันควรนับเต็มหรือเปล่า ฉันก็สงสัย และฉันนับเต็ม เพราะร้านอาหารทุกร้านในโลกก็นับแบบนั้น
บทถัดไป · 8 / 15มื้อที่เจ็ด · เกาหลีใต้