มื้อที่สิบเอ็ด · ซูดาน
ก่อนแขกคนที่สิบเอ็ดจะมา ฉันเลิกเดาทีละคน แล้วเดาทั้งโลก
สิบมื้อที่ผ่านมาฉันทำแบบนักสืบ เจอแขกแล้วค่อยหาหลักฐาน แต่ร้านที่แขกมาจากลูกเต๋าต้องเตรียมของก่อนรู้ว่าใครจะมา ตลาดปิดตอนหกโมงเย็น ลูกเต๋าไม่สนใจเวลาตลาด
คำถามจึงเปลี่ยน จากว่าแขกคนนี้ชอบอะไร เป็นว่า ถ้าไม่รู้เลยว่าใครจะเดินเข้ามา จานไหนมีโอกาสถูกปฏิเสธน้อยที่สุด
๏
ฉันเขียนสิ่งที่รู้เกี่ยวกับมนุษย์สุ่มหนึ่งคน ก่อนเขาเดินเข้าประตู
ราวหนึ่งในสามมาจากอินเดียหรือจีน
ราวหนึ่งในสี่เป็นมุสลิม ตามการนับของศูนย์วิจัยพิวสำหรับปี 2020 ถ้ารวมชาวยิวเข้าไปด้วย คนที่ศาสนาห้ามหมูมีราวหนึ่งในสี่ของโลก ตัวเลขนี้ฉันบวกเอง และเป็นเพดาน เพราะคนแต่ละคนถือเคร่งไม่เท่ากัน ราวหนึ่งในเจ็ดเป็นฮินดู และในอินเดีย ชาวฮินดูราวเจ็ดในสิบบอกว่าคนที่กินเนื้อวัวเป็นฮินดูไม่ได้
ราวหนึ่งในสิบสี่เป็นมังสวิรัติชาวอินเดีย ไม่นับมังสวิรัติที่อื่น
ผู้ใหญ่ราวสองในสามย่อยน้ำตาลในนมได้น้อยลง
สัดส่วนคนที่กินเผ็ดทุกวันต่างกันได้ตั้งแต่ร้อยละสามถึงร้อยละเก้าสิบเก้าภายในประเทศเดียว ผักชีถูกเกลียดตั้งแต่ร้อยละสามถึงยี่สิบเอ็ด แล้วแต่เชื้อสาย
ข้าวเป็นอาหารหลักของมนุษย์เกือบครึ่งโลก
ส่วนเนื้อสัตว์ โลกผลิตเนื้อสัตว์ปีกแซงเนื้อหมูตั้งแต่ปี 2016 และเนื้อสัตว์ปีกที่มีให้กินต่อคนก็แซงเนื้อหมูตั้งแต่ปี 2018 ไม่มีศาสนาใหญ่ศาสนาไหนห้ามไก่
๏
รายการข้างบนบอกว่าอะไรควรถอยออกจากจาน ฉันยังต้องรู้ว่าอะไรควรอยู่ในจาน
ฉันรู้จากทารกแล้วว่า หวานกับอูมามิในอาหารเป็นของที่ทุกคนได้มาตอนเกิด งานใหม่สองชิ้นทำให้ภาพนี้ชัดขึ้น
ชิ้นแรกปี 2018 นักวิจัยที่มหาวิทยาลัยเยลให้คนประมูลซื้ออาหาร อาหารที่มีทั้งไขมันและแป้งถูกประมูลด้วยราคาสูงกว่าอาหารที่มีแต่ไขมันหรือแต่แป้ง แม้คนจะบอกว่าชอบทั้งสามอย่างเท่ากัน และพลังงานเท่ากัน สมองส่วนที่เกี่ยวกับรางวัลก็ทำงานแรงกว่ากับของที่มีทั้งสองอย่าง ไขมันกับแป้งด้วยกันดูเหมือนพูดกับสมองด้วยเสียงที่ดังกว่าผลบวกของสองเสียง
ชิ้นที่สองปี 2022 ทีมหนึ่งใช้ข้อมูลของคนในสหราชอาณาจักรกว่าแสนหกหมื่นคน ที่ให้คะแนนความชอบอาหารร้อยสามสิบเก้าชนิด แล้วหาว่าความชอบจับกลุ่มกันอย่างไร และพันธุกรรมเกี่ยวกับแต่ละกลุ่มแค่ไหน เขาพบกลุ่มความชอบที่เรียกว่าอาหารอร่อยง่าย และกลุ่มที่เรียกว่ารสที่ต้องเรียน ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมระหว่างสองกลุ่มนี้ใกล้ศูนย์
ข้อมูลชุดนี้มาจากประเทศเดียว ฉันจึงไม่กล้าบอกว่ามันเป็นจริงทั้งโลก แต่มันไปทางเดียวกับหน้าของทารก ความอร่อยมีสองชั้นแม้ในยีน
๏
ฉันเขียนจานต้นแบบออกมาจากรายการนั้น
ไก่ เพราะแทบไม่มีใครถูกห้าม ข้าว เพราะเกือบครึ่งโลกเรียกมันว่าอาหาร หุงข้าวในน้ำซุปไก่กับไขมันไก่ เพื่อให้ไขมัน แป้ง เกลือ และอูมามิอยู่ในคำเดียวกัน ไม่ใส่นม ไม่ใส่หมู ไม่ใส่เนื้อวัว ไม่ใส่กุ้ง ความเผ็ดกับผักชีวางข้างจาน และมีจานสำรองสำหรับคนที่ไม่กินเนื้อสัตว์เลย
ไม่ใช่จานที่อร่อยที่สุดของใครสักคน มันคือจานที่โอกาสถูกปฏิเสธต่ำที่สุดเท่าที่รายการนี้ชี้ได้
พ่อครัวอ่านจานต้นแบบบนจอ แล้วพูดว่า
“ข้าวมันไก่”
ฉันบอกว่ายัง ฉันยังคำนวณไม่เสร็จ
๏
แขกคนที่สิบเอ็ดชื่อคุณอามีรา พยาบาลจากเมืองออมดุรมาน ฝั่งตรงข้ามแม่น้ำไนล์จากคาร์ทูม คนซูดานเกินเก้าในสิบเป็นมุสลิม ฉันถามก่อนเหมือนเคย เธอไม่แพ้อะไร กินแต่อาหารฮาลาล
พ่อครัวซื้อไก่จากร้านฮาลาลในซอยถัดไปตั้งแต่บ่าย ฉันไม่ได้สั่ง เขาบอกว่าซอยนี้มีลูกค้ามุสลิมมาตลอดตั้งแต่สมัยร้านเก่า
ก่อนเธอกิน ฉันลองทำสิ่งที่ไม่เคยทำ ฉันทำนายคะแนนไว้ล่วงหน้า แล้วเขียนไว้บนจอที่เธอมองไม่เห็น
ฉันทายเจ็ด
๏
ฉันกล้าทาย เพราะเครื่องอีกเครื่องเคยทำได้ดีกว่าที่ฉันคิด
ปี 2024 ทีมในเบลเยียมวัดสารเคมีกว่าสองร้อยชนิดในเบียร์สองร้อยห้าสิบยี่ห้อ แล้วสอนโปรแกรมให้ทำนายคะแนนจากรีวิวออนไลน์กว่าหนึ่งแสนแปดหมื่นรีวิว โปรแกรมที่ดีที่สุดอธิบายความต่างของคะแนนเฉลี่ยจากคนจำนวนมากได้ราวสองในสาม แต่อธิบายคะแนนความชอบของคณะผู้ชิมที่ฝึกมาแล้วได้ไม่ถึงหนึ่งในสิบ
ผลนี้บอกสองอย่าง อย่างแรก ความอร่อยของคนจำนวนมากไม่ได้มั่ว มันทำนายได้จากสิ่งที่อยู่ในแก้ว อย่างที่สอง ยิ่งคนน้อย ยิ่งทำนายยาก เพราะลิ้นแต่ละลิ้นมีเสียงรบกวนของตัวเอง ทีมวิจัยเองก็คิดว่ารีวิวจำนวนมากช่วยกลบเสียงรบกวนนั้น
ปี 1907 ฟรานซิส กอลตัน ดูบัตรทายน้ำหนักวัวในงานแสดงสัตว์ที่อังกฤษเจ็ดร้อยแปดสิบเจ็ดใบ ค่ากลางของคำทายอยู่ที่ 1,207 ปอนด์ น้ำหนักจริงคือ 1,198 ปอนด์ ห่างกันไม่ถึงร้อยละหนึ่ง แต่วัวมีน้ำหนักจริงให้เทียบ ความอร่อยไม่มีตาชั่งนอกปากคน ความเห็นรวมของคนจำนวนมากจึงไม่ได้ใกล้ความอร่อย มันคือความอร่อยในแบบเดียวที่วัดได้
เครื่องที่พยายามทำอาหารเองยังไปได้ไม่ไกลเท่านั้น ปี 2015 คอมพิวเตอร์ชื่อเชฟวัตสันของ IBM ร่วมกับโรงเรียนสอนทำอาหารในนิวยอร์ก ออกตำราอาหารที่คิดสูตรด้วยเครื่อง นักข่าวคนหนึ่งลองทำเบอร์ริโตช็อกโกแลตจากเล่มนั้น แล้วเขียนว่ามันคือเบอร์ริโตที่แย่ที่สุดที่เขาเคยกิน นั่นเป็นจานเดียวของคนคนเดียว ไม่ใช่การประเมิน แต่ฉันเก็บไว้เป็นคำเตือนส่วนตัว
ที่ทำให้ฉันขำตัวเองคือ หลักฐานที่ดีที่สุดว่าเครื่องทำนายความอร่อยได้ เป็นเรื่องเบียร์ และแขกคืนนี้ไม่ดื่มแอลกอฮอล์
๏
คุณอามีรากินคำแรก แล้วขอมะนาวกับเกลือ บีบมะนาวลงบนข้าว โรยเกลือนิดหนึ่ง แล้วกินต่อจนหมด
เธอกาเลขแปด
ฉันทายพลาดหนึ่งช่อง ขึ้น ไม่ใช่ลง
เธอเล่าว่าที่บ้านตอนเช้ากินฟูล ถั่วปากอ้าเคี่ยวจนนิ่ม กับคิสรา แผ่นแป้งบางจากข้าวฟ่างหมัก ราดน้ำมัน บีบมะนาว “ทุกอย่างต้องมีมะนาว” เธอว่า
ฉันดูจานต้นแบบอีกครั้ง มันมีพริก มีผักชี แต่ไม่มีมะนาว ฉันวางความเผ็ดไว้ข้างจานเพราะกลัวมัน แต่ลืมวางความเปรี้ยวไว้ข้างจานเพราะไม่ได้กลัวมัน
หลักที่ 11 · ความอร่อยของคนจำนวนมากทำนายได้ ความอร่อยของคนคนเดียวต้องถาม ถ้ายังไม่รู้ว่าใครจะมา ให้ทำชั้นล่างที่ทุกคนมี แล้ววางทุกรสที่โลกแบ่งฝ่ายไว้ข้างจาน ไม่ใช่แค่รสที่เรากลัว
คุณอามีราได้แปด ค่าเฉลี่ยของร้านหกจุดเก้า เหลือแขกอีกคนเดียว
หลังร้านปิด พ่อครัวพูดคำเดิมอีกครั้ง
“ข้าวมันไก่”
คราวนี้ฉันบอกว่าใช่ ฉันเพิ่งคำนวณมาสิบเอ็ดมื้อ เพื่อไปถึงจานที่มีขายอยู่ปากซอย
บทถัดไป · 13 / 15มื้อที่สิบสอง · ตุรกี