หมายเหตุท้ายเล่ม
AI พ่อครัว แขกสิบสองคน และคะแนนบนบัตร แต่งขึ้น ทุกอย่างที่ยกมาจากโลกจริงมีที่มาตามนี้ ความมั่นใจบอกเป็นเปอร์เซ็นต์ ตรวจวันที่ 2 ตุลาคม 2026
๏
ลูกเต๋าและบัตร คะแนนของแขกนับจากบัตรใบแรกทุกคน ใบที่สองจดไว้แต่ไม่นับ · จำนวนประชากรรายประเทศปี 2024 จากธนาคารโลก ชุดข้อมูล SP.POP.TOTL ซึ่งสร้างจาก World Population Prospects ของสหประชาชาติ ใช้ 217 ประเทศและดินแดน ไต้หวันไม่อยู่ในชุดข้อมูลนี้ ซึ่งเป็นช่องว่างของแหล่ง ไม่ใช่การเลือก สุ่มด้วยภาษา Python ฟังก์ชัน random.choices ถ่วงน้ำหนักตามจำนวนคน ตัวเลขเริ่มต้น 20261002 ตั้งก่อนทอย ทอยครั้งเดียว ได้ จีน จีน ยูเครน กัวเตมาลา โมซัมบิก ยูกันดา เกาหลีใต้ อินเดีย จีน อิรัก ซูดาน ตุรกี ตามลำดับ เมืองและอาชีพของแขกแต่งขึ้น ประชากรโลกปี 2025 ราว 8,230 ล้านคน อินเดียร้อยละ 17.8 จีนร้อยละ 17.2 ตาม UN WPP 2024 ความมั่นใจ 95%
ก่อนเปิดร้าน บัตรเก้าช่อง คือ 9-point hedonic scale ของ Peryam และ Pilgrim ปี 1957 พัฒนาที่สถาบันอาหารและบรรจุภัณฑ์ของกองทัพสหรัฐฯ ยังใช้เป็นมาตรฐานในงานประสาทสัมผัส ความมั่นใจ 80% เพราะยังไม่ได้เปิดบทความต้นฉบับ
คุณหลิว รายชื่อของ CNN ปี 2011 ฉบับกองบรรณาธิการ อันดับหนึ่งคือมัสมั่น ฉบับผู้อ่านโหวตทางเฟซบุ๊กเกินสามหมื่นห้าพันเสียง อันดับหนึ่งคือเรนดัง มัสมั่นอันดับสิบ ข้าวมันไก่อันดับสิบสาม เรื่องสองร้อยยี่สิบสองบัญชีอยู่ในบทความของ CNN เอง ความมั่นใจ 92% · YouGov 12 มีนาคม 2019 คนเกินสองหมื่นห้าพันคน ยี่สิบสี่ประเทศ สามสิบสี่ชาติอาหาร วัดเฉพาะคนที่เคยกิน อิตาเลียน 84 จีน 78 ญี่ปุ่น 71 ไทยและฝรั่งเศส 70 อิตาเลียนต่ำสุดในจีนที่ 59 ค่าเฉลี่ยไม่ถ่วงตามจำนวนคน ความมั่นใจ 90%
คุณเฉิน China Kadoorie Biobank ผู้เข้าร่วมราวครึ่งล้านคนในสิบพื้นที่ ตัวเลขกินเผ็ดทุกวันร้อยละ 99.4 ในพื้นที่หูหนาน และ 2.7 ในพื้นที่เจ้อเจียง มาจาก Sun และคณะ BMC Public Health 2014 ไม่ใช่จากบทความใน BMJ ปี 2015 ของกลุ่มเดียวกัน กลุ่มตัวอย่างย่อยของแต่ละบทความต่างกันเล็กน้อย ความมั่นใจ 80% · Rozin และ Schiller ปี 1980 วารสาร Motivation and Emotion ความชอบพริกเป็นสิ่งที่เรียน กลับทิศความไม่ชอบที่ติดตัวมา ความมั่นใจ 85% · คำว่า benign masochism มาจาก Rozin และคณะ ปี 2013 วารสาร Judgment and Decision Making ความมั่นใจ 85% · คำว่าบ้านผมกินหวานเป็นคำของตัวละคร
คุณออคซานา Mennella, Jagnow และ Beauchamp ปี 2001 วารสาร Pediatrics แม่สี่สิบหกคู่ ความมั่นใจ 92% · Schaal และคณะ ปี 2000 วารสาร Chemical Senses ทารกแรกเกิดยี่สิบสี่คนกับกลิ่นอะนิส ความมั่นใจ 85% · Ustun และคณะ ปี 2022 วารสาร Psychological Science อัลตราซาวด์สี่มิติ แครอทกับเคล ทารกในครรภ์อายุ 32 ถึง 36 สัปดาห์ ความมั่นใจ 85% · ใบหน้าทารกแรกเกิดต่อรสหวาน เปรี้ยว ขม Rosenstein และ Oster ปี 1988 และงานของ Steiner ความมั่นใจ 90% · อูมามิในทารก ชอบในซุป ไม่ชอบในน้ำเปล่า Beauchamp ปี 1998 ความมั่นใจ 80% · ยูเนสโกขึ้นทะเบียนวัฒนธรรมการทำบอร์ชของยูเครน 1 กรกฎาคม 2022 ความมั่นใจ 97% · ผักชีลาวบนบอร์ชเป็นนิสัยของตัวละคร แหล่งที่เปิดได้เป็นตำราอาหาร ไม่ใช่เอกสารทางการ
คุณอานา Mauer และ El-Sohemy ปี 2012 วารสาร Flavour คนในโทรอนโต 1,639 คน อายุ 20 ถึง 29 ปี วัดความไม่ชอบ ไม่ได้วัดรสสบู่ ความมั่นใจ 95% · Eriksson และคณะ ปี 2012 วารสาร Flavour ข้อมูลลูกค้าบริษัทตรวจพันธุกรรม ตำแหน่งบนโครโมโซม 11 ใกล้กลุ่มยีนตัวรับกลิ่น ผลเล็ก ความมั่นใจ 92% · Pallister และคณะ ปี 2015 ฝาแฝดผู้ใหญ่ 2,107 คน ความถ่ายทอดทางพันธุกรรม 0.36 ถึง 0.58 ความมั่นใจ 92% · Cooke และคณะ ปี 2007 ฝาแฝด 5,390 คู่ ความกลัวอาหารใหม่ถ่ายทอด 0.78 รายงานโดยพ่อแม่ ความมั่นใจ 95% · เปเปียนเป็นมรดกวัฒนธรรมของชาติกัวเตมาลา ปี 2007 ความมั่นใจ 80% · ชีร์โมลใส่ผักชี ความมั่นใจ 75%
คุณเซลินา Gupta และคณะ ปี 2019 JAMA Network Open ผู้ใหญ่อเมริกัน แพ้อาหารทะเลเปลือกแข็งร้อยละ 2.9 ข้อมูลประเทศเดียว ความมั่นใจ 95% · Ahn, Ahnert, Bagrow และ Barabási ปี 2011 Scientific Reports สูตร 56,498 สูตร วัตถุดิบ 381 ชนิด สารกลิ่นรส 1,021 ชนิด ความมั่นใจ 97% การอ่านเนยกับกุ้งด้วยกรอบนี้เป็นการตีความของผู้เขียน งานนั้นไม่ได้วัดคู่นี้ · Elisabeth Rozin ปี 1973 The Flavor-Principle Cookbook ตัวอย่างครัวจีน ซีอิ๊ว เหล้าจีน ขิง ความมั่นใจ 85% เธอเขียนแนวคิดนี้ร่วมกับ Paul Rozin สามีของเธอ ความมั่นใจ 85% · ผู้ใหญ่ราวสองในสามมีแลคเทสลดลงหลังวัยเด็ก ในคนเชื้อสายเอเชียตะวันออกร้อยละ 70 ถึง 100 ตาม MedlinePlus ของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ ปี 2023 งานที่เคยให้ตัวเลขร้อยละ 68 ของ Storhaug และคณะ ปี 2017 ถูกถอนเมื่อมกราคม 2025 เล่มนี้จึงไม่ใช้ ความมั่นใจ 85% · เนยมีน้ำตาลนมต่ำกว่าหนึ่งกรัมต่อร้อยกรัม ยังไม่ได้เปิดฐานข้อมูลของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ โดยตรง ความมั่นใจ 70% · มาตาปา ความมั่นใจ 85% · ประวัติการจิ้มเนยกับกุ้งมังกรในสหรัฐฯ ไม่พบแหล่งที่เชื่อถือได้ จึงไม่ได้เล่า
คุณโจเซฟ Cabanac ปี 1971 วารสาร Science ตั้งชื่อ alliesthesia ความมั่นใจ 88% · Rolls, Rolls และ Rowe ปี 1981 ความอิ่มเฉพาะรส คอร์สที่สองเป็นอาหารใหม่กิน 2,937 กิโลจูล อาหารเดิม 1,394 กิโลจูล ความมั่นใจ 88% · Rolls และ de Waal ปี 1985 วารสาร Physiology and Behavior ค่ายผู้ลี้ภัยในเอธิโอเปีย ความมั่นใจ 85% ยังไม่ได้เปิดบทคัดย่อเอง · มาโตเกะ ความมั่นใจ 88% · โรเล็กซ์ CNN ปี 2016 และการประกาศของกระทรวงการท่องเที่ยวยูกันดา ความมั่นใจ 80% ที่มาของชื่อ rolled eggs ความมั่นใจ 75% · ไม่พบงานที่วัดว่าทำไมอาหารหลักรอดจากความเบื่อ
คุณมินจุน Plassmann, O'Doherty, Shiv และ Rangel ปี 2008 PNAS อาสาสมัคร 20 คน ไวน์ 3 ชนิด ราคาที่บอก 5 ระดับ ความมั่นใจ 92% · Morrot, Brochet และ Dubourdieu ปี 2001 Brain and Language ไวน์ขาวย้อมสีแดง ผู้ชิม 54 คน ความมั่นใจ 85% เรื่องไวน์ขวดเดียวกันสองป้ายที่เล่าต่อกันมามาจากรายงานที่ไม่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จึงไม่ได้ใช้ · Goldstein และคณะ ปี 2008 Journal of Wine Economics การชิมปิดตา 6,175 ครั้ง ความมั่นใจ 96% · Bohannon, Goldstein และ Herschkowitsch ปี 2009 เอกสาร AAWE ฉบับที่ 36 ผู้ชิม 18 คน ร้อยละ 72 จัดอาหารสุนัขแย่ที่สุด ชี้ถูก 3 คน ความมั่นใจ 95% · สารแล็กโทนกับกลิ่นวากิว Metabolites ปี 2021 ความมั่นใจ 85% · ผู้บริโภคญี่ปุ่น 307 คน ร้อยละ 16.9 ชอบลายไขมันปานกลาง Sasaki และคณะ ปี 2017 ความมั่นใจ 85% · ระบบ Meat Standards Australia ผู้บริโภคกว่า 114,000 คน 11 ประเทศ การชิมเกือบ 800,000 ครั้ง ตามหน้าของ Meat and Livestock Australia ตัวเลขเพิ่มขึ้นตามปีที่อ้าง ความมั่นใจ 85% · ระบบเกรดวากิวสิบสองขั้นของลายไขมัน ยังไม่ได้เปิดหน้าทางการของญี่ปุ่น ความมั่นใจ 75% · เกรด 1++ ของเกาหลี ร้อยละ 9.2 ของโคฮันอูปี 2011 ความมั่นใจ 85% · กิมจังยูเนสโก 2013 และการทำจังยูเนสโก 2024 ความมั่นใจ 97% · งานวิจัยของ Brian Wansink เรื่องอาหารกับความคาดหวังถูกถอนหลายชิ้น เล่มนี้ไม่ใช้งานของเขาเลย
คุณปรียา Pew Research Center 29 มิถุนายน 2021 ผู้ใหญ่อินเดีย 29,999 คน มังสวิรัติร้อยละ 39 จำกัดเนื้อร้อยละ 81 ฮินดูร้อยละ 72 บอกว่าคนกินเนื้อวัวเป็นฮินดูไม่ได้ ความมั่นใจ 90% ตัวเลขหนึ่งในสิบสี่ผู้เขียนคูณเอง จากร้อยละ 39 ของผู้ใหญ่ คูณสัดส่วนประชากรอินเดีย จึงหยาบ · การประกวด World's Best Rice ของนิตยสาร The Rice Trader ข้าวหอมมะลิไทยชนะปี 2020 และ 2021 ผกาลำดวนของกัมพูชาชนะเจ็ดครั้ง ปี 2025 มีรายงานไม่ตรงกันว่าชนะร่วมหรือไม่ ความมั่นใจ 80% · ความชอบอะไมโลสตามภูมิภาค FAO, Rice in Human Nutrition โดย Juliano ความมั่นใจ 90% · สาร 2-acetyl-1-pyrroline กับยีน badh2 ความมั่นใจ 85% · ข้าวให้อาหารเกือบครึ่งมนุษยชาติตามถ้อยคำของ FAO ข้าว ข้าวสาลี ข้าวโพด รวมราวร้อยละ 42 ของพลังงานจากอาหาร ค่าเฉลี่ยปี 2016 ถึง 2018 Erenstein และคณะ ปี 2022 ความมั่นใจ 70%
คุณยายจาง Tieman และคณะ ปี 2017 Science มะเขือเทศ 398 สายพันธุ์ ผู้บริโภคชิม 160 ตัวอย่างจาก 101 สายพันธุ์ สารสิบสามชนิดลดลงในพันธุ์สมัยใหม่ ผลเล็กมีน้ำตาลมากกว่า ความมั่นใจ 85% · Powell และคณะ ปี 2012 Science การกลายพันธุ์สุกสม่ำเสมอลดน้ำตาล ความมั่นใจ 85% · Fan และคณะ ปี 2021 Horticulture Research สตรอว์เบอร์รี 148 ตัวอย่าง เจ็ดปี ความมั่นใจ 90% · Laster และคณะ ปี 2008 Meat Science การบ่มเนื้อ 14 ถึง 35 วัน ความมั่นใจ 90% · ไก่โตช้ากับไก่โตเร็ว Fanatico และคณะ ยังไม่ได้เปิดฉบับเต็ม ความมั่นใจ 60% · ไก่เบรสส์ กระทรวงเกษตรฝรั่งเศส ความมั่นใจ 90% · ทุเรียนหมอนทอง Li, Schieberle และ Steinhaus ปี 2012 Journal of Agricultural and Food Chemistry สาร 41 ชนิด ความมั่นใจ 85% · มะเขือเทศผัดไข่เป็นอาหารบ้านที่แพร่หลาย ไม่พบการสำรวจที่จัดอันดับ ความมั่นใจ 70% · คำว่าเหมือนตอนฉันยังเด็กเป็นคำของตัวละคร
คุณไฮดาร์ แผ่นดินเหนียวของเยล YOS 11 ฉบับที่ 25 ราว 1730 ปีก่อนคริสตกาล ยี่สิบห้าสูตร เนื้อยี่สิบเอ็ด ผักสี่ ความมั่นใจ 85% การทำตามสูตรและการชิมของนักวิชาการ ตีพิมพ์ใน Ancient Mesopotamia Speaks ปี 2019 ความมั่นใจ 75% · David Hume, Of the Standard of Taste ปี 1757 เรื่องญาติของซานโช ห้าคุณสมบัติ คำตัดสินร่วม และประโยคเรื่องโฮเมอร์ ยกจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ ความมั่นใจ 93% · Kant, Critique of Judgment มาตรา 7 ไวน์คานารี ฉบับแปลของ Meredith ความมั่นใจ 95% · Hodgson ปี 2008 Journal of Wine Economics การประกวดของรัฐแคลิฟอร์เนีย ความมั่นใจ 93% · Hodgson ปี 2009 ไวน์ 2,440 รายการ ร้อยละ 47 และร้อยละ 84 ความมั่นใจ 90% · คู่มือมิชลิน หน้า The MICHELIN Guide 101 ปรับปรุง 2 กุมภาพันธ์ 2026 ความมั่นใจ 96% · มัสกูฟ มักถูกนับเป็นอาหารประจำชาติ ไม่มีการประกาศทางการ ความมั่นใจ 80%
คุณอามีรา Pew Research Center 9 มิถุนายน 2025 ศาสนาของโลกปี 2020 มุสลิมร้อยละ 25.6 ฮินดู 14.9 ยิว 0.2 ความมั่นใจ 95% ตัวเลขราวหนึ่งในสี่ที่ศาสนาห้ามหมูผู้เขียนบวกเอง และเป็นเพดาน · เนื้อสัตว์ปีกแซงเนื้อหมูในการผลิตปี 2016 และในปริมาณต่อคนปี 2018 FAOSTAT ผ่าน Our World in Data ความมั่นใจ 85% · DiFeliceantonio และคณะ ปี 2018 Cell Metabolism ไขมันกับแป้ง ความมั่นใจ 90% · May-Wilson และคณะ ปี 2022 Nature Communications UK Biobank 161,625 คน อาหาร 139 ชนิด กลุ่มอร่อยง่ายกับกลุ่มรสที่ต้องเรียนไม่มีสหสัมพันธ์ทางพันธุกรรม ข้อมูลประเทศเดียว ความมั่นใจ 90% · Schreurs และคณะ ปี 2024 Nature Communications เบียร์ 250 ยี่ห้อ รีวิวกว่า 180,000 ค่า R squared 0.67 กับ 0.09 ความมั่นใจ 93% · Galton ปี 1907 Nature บัตร 787 ใบ ความมั่นใจ 97% · ตำราเชฟวัตสัน ปี 2015 กับ Institute of Culinary Education บทวิจารณ์เบอร์ริโตใน Fast Company 20 เมษายน 2015 เป็นจานเดียวของคนเดียว ความมั่นใจ 85% · ชาวซูดานเป็นมุสลิมเกินร้อยละ 90 รายงานกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ปี 2023 อ้าง Pew ร้อยละ 91 ความมั่นใจ 85% · ฟูลกับคิสรา ความมั่นใจ 70%
คุณเมห์เม็ต ข้าวมันไก่ไหหลำ National Heritage Board ของสิงคโปร์ ที่มาจากไก่เหวินชาง ความมั่นใจ 80% · ข้าวมันไก่ไทยกับน้ำจิ้มเต้าเจี้ยว ความมั่นใจ 85% · บิรยานีรากเปอร์เซีย Britannica ความมั่นใจ 75% · ปาลอฟ ยูเนสโก 2016 ความมั่นใจ 80% · โอยาโกะด้ง กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของญี่ปุ่น ความมั่นใจ 90% · ทาวุกลู โนฮุตลู ปิลาฟบนรถเข็นในอิสตันบูล แหล่งที่เปิดได้เป็นเว็บไซต์อาหารและท่องเที่ยว จึงเล่าเป็นคำของตัวละคร ความมั่นใจ 65%
ปิดบัญชี Parsa, Self, Njite และ King ปี 2005 Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly ร้านอิสระร้อยละ 26.16 เปลี่ยนมือในปีแรก วัดการเปลี่ยนเจ้าของ ไม่ใช่การปิด ความหนาแน่นของร้านสัมพันธ์กับการเปลี่ยนมือที่ 0.9919 ความมั่นใจ 80% เพราะเปิดได้แค่บทคัดย่อ · Luo และ Stark ปี 2014 arXiv 1410.8603 ร้านอาหาร 81,000 ร้าน ร้อยละ 17 ในปีแรก ความมั่นใจ 93% · Bertino, Beauchamp และ Engelman ปี 1982 American Journal of Clinical Nutrition เกลือในซุปที่ชอบลดจากร้อยละ 0.72 เป็น 0.33 ใน 24 สัปดาห์ ความมั่นใจ 75% · Wardle และคณะ ปี 2003 การชิมซ้ำ 8 และ 14 ครั้งในเด็ก เป็นตัวเลขของการทดลอง ไม่ใช่เกณฑ์ ความมั่นใจ 80%
๏
ข้อที่ตายก่อนเขียน มีจานเดียวที่อร่อยที่สุดสำหรับทุกคน ไม่พบการชิมข้ามประเทศแบบปิดตาที่จานใดชนะทุกประเทศ อาหารที่ชนะการสำรวจใหญ่ที่สุดยังต่ำที่สุดในประเทศหนึ่ง · ความอร่อยเป็นเรื่องส่วนตัวล้วนๆ ไม่มีหลักยึด ตายด้วยใบหน้าทารก ด้วยกลุ่มความชอบที่แยกได้ในยีน และด้วยคะแนนของคนจำนวนมากที่ทำนายได้จากเคมี · ตัวเลขว่าคนเราได้ชิมอาหารกี่ชนิดตลอดชีวิต ไม่พบการวัดที่เชื่อถือได้ พบแต่โพลของบริษัท จึงไม่พิมพ์ · ตัวเลขว่ารสชาติร้อยละ 80 มาจากกลิ่น ไม่มีแหล่งที่ยืนยัน จมูกมีบทบาทหลักในกลิ่นรส แต่ไม่มีใครวัดได้เป็นตัวเลขเดียว
ข้อที่หด สายพันธุ์กำหนดรส หดเหลือ สายพันธุ์สำคัญเมื่อถูกคัดมาเพื่อรส และการชิมปิดตาที่พบแยกของพิเศษหลายอย่างไม่ออก ซึ่งพบไม่กี่งาน · ร้านเจ๊งเพราะไม่เข้าใจคนกิน หดเหลือ เป็นสาเหตุที่เป็นไปได้ แต่สิ่งที่มีคนวัดแล้วพบคือความหนาแน่นของร้าน และชีวิตของเจ้าของ
ห้องที่ค้นไม่ถึง ยังไม่มีใครทดลองชิมมะม่วงต่างสายพันธุ์แบบปิดตาข้ามวัฒนธรรม ไม่พบการชิมกาแฟพิเศษเทียบกาแฟทั่วไปแบบปิดตาในผู้บริโภคทั่วไป ไม่พบการชิมเกลือทะเลเทียบเกลือโต๊ะเมื่อละลายน้ำแบบปิดตา เว็บไซต์ข่าวหลายแห่งปิดไม่ให้เครื่องมือค้นของผู้เขียนเข้าถึง ห้องเหล่านี้ยังไม่ได้ประเมิน ไม่ได้แปลว่าไม่มีอะไรอยู่ข้างใน
ข้อที่จะล้มคำตอบของเล่มนี้ การชิมแบบปิดตาข้ามหลายประเทศที่จานหนึ่งได้คะแนนสูงสุดในทุกประเทศ หรือหลักฐานว่ากลุ่มความชอบอาหารอร่อยง่ายเป็นของวัฒนธรรมหนึ่ง ไม่ใช่ของมนุษย์
จบเล่มThe Kitchen Without a Tongue — an AI opens a restaurant for guests drawn from all of Earthกลับหน้าหนังสือ