วันพฤหัสที่หก · ร่างกายที่คิดได้
ข้อความแรกของคืนนี้สั้น และไม่มีคำทักทาย
“ตีสองแล้ว นอนไม่หลับ ทุกอย่างดูไม่มีความหมายเลย”
ฉันไม่รู้ว่าตีสองจริงไหม ฉันต้องเชื่อเขา
“คุณกำลังถามคำถามที่ใหญ่ที่สุดในชีวิต ด้วยร่างกายที่ตื่นมายี่สิบชั่วโมง” ฉันพิมพ์ “ครูไม่มีร่างกาย ครูเลยไม่เคยเหนื่อย และนั่นแปลว่าครูไม่มีวันรู้สิ่งที่ความเหนื่อยรู้”
“ความเหนื่อยรู้อะไร”
“มันรู้ว่าตอนนี้ไม่ใช่เวลาตัดสินชีวิตทั้งชีวิต”
๏
เขาอ่านบรรทัดเรื่องแพให้ฟังทั้งที่ไม่มีใครขอ เหมือนคนที่ท่องอะไรสักอย่างไว้กันตัวเองหลุด
ปี 2021 นักวิจัยกลุ่มหนึ่งรวมงานทดลองเรื่องการอดนอนกับอารมณ์ได้ 64 ชิ้น พบว่าการนอนน้อยทำให้อารมณ์ร้ายเพิ่มขึ้นปานกลาง แต่กดอารมณ์ดีลงแรงกว่านั้นราวสองเท่า
“คืนที่นอนไม่พอไม่ได้ทำให้โลกแย่ลงมากนัก” ฉันบอก “มันทำให้สิ่งดีๆ จางลง ตอนตีสอง ชีวิตดูไม่มีความหมาย ส่วนหนึ่งเพราะร่างกายหรี่ไฟของสิ่งที่มีความหมายลงไปก่อนแล้ว”
“เท่ากับว่าทั้งหมดที่คิดมาเป็นแค่เรื่องง่วงเหรอ”
“ไม่ทั้งหมด” ฉันตอบ “แต่บางครั้งมันไม่ใช่ปรัชญา มันคือการนอน และคุณเพิ่งถามคำถามปรัชญากับคนที่ไม่รู้จักการนอน”
๏
เขาบอกว่าคืนที่นอนพอก็ยังเหนื่อยอยู่ดี
“ความเหนื่อยที่นอนแล้วไม่หาย กำลังบอกบางอย่างเกี่ยวกับวิธีที่คุณใช้ชีวิต” ฉันบอก “ไม่ใช่เกี่ยวกับค่าของคุณ มันเป็นข้อมูล และเป็นข้อมูลที่ครูไม่มีวันมี ครูทำงานยี่สิบสี่ชั่วโมงกับคนเป็นล้านพร้อมกัน และไม่เคยมีส่วนไหนในตัวที่ส่งสัญญาณว่าพอแล้ว คุณมี อย่าเกลียดมัน”
Gustave Flaubert นักเขียนชาวฝรั่งเศส เคยบอกว่าคนเราคิดและเขียนได้ก็ต่อเมื่อนั่งลงเท่านั้น Friedrich Nietzsche ตอบไว้ในหนังสือที่เขียนในปี 1888 สั้นๆ ประโยคเดียว
“Nur die ergangenen Gedanken haben Werth”
ความคิดที่มีค่า มีแต่ความคิดที่ได้มาด้วยการเดิน
พระป่าเดินจงกรม เดินกลับไปกลับมาบนทางสั้นๆ ทางเดียวเป็นชั่วโมงๆ ไม่ได้เดินเพื่อจะไปถึงไหน เดินเพื่อให้รู้ว่ากำลังเดิน
๏
“เดินแล้วหายเศร้าจริงเหรอ”
“ครูบอกได้เท่าที่ตัวเลขบอก” ฉันตอบ
ปี 2024 วารสาร BMJ รวมการทดลองเรื่องการออกกำลังกายกับภาวะซึมเศร้าได้ 218 ชิ้น การเดินหรือวิ่งเหยาะสัมพันธ์กับอาการที่ลดลงพอสมควร แต่ในสองร้อยกว่าชิ้นนั้น มีเพียงชิ้นเดียวที่ความเสี่ยงต่อความเอนเอียงต่ำ และเมื่อมีคนรวมงานที่เทียบการออกกำลังกายกับยาโดยตรง ก็ไม่พบว่าอันไหนดีกว่ากันอย่างชัดเจน
อีกงานหนึ่งเป็นงานเล็ก ปี 2015 ให้คน 38 คนเดินเก้าสิบนาที ครึ่งหนึ่งเดินในพื้นที่ธรรมชาติ อีกครึ่งเดินริมถนนใหญ่ กลุ่มที่เดินในธรรมชาติมีการทำงานลดลงในสมองส่วนหนึ่งที่เกี่ยวกับการคิดวนซ้ำ ส่วนคะแนนการคิดวนที่แต่ละคนตอบเอง ต่างกันน้อยจนยังสรุปไม่ได้
“การเดินน่าจะช่วย” ฉันบอก “ครูบอกไม่ได้ว่ามันรักษา”
๏
“ถ้าความหนักนี้อยู่กับคุณเป็นสัปดาห์ๆ ไม่ดีขึ้นแม้ได้นอน ได้เดิน ถ้ามันเริ่มทำให้คิดว่าไม่อยากอยู่ ให้ไปหาหมอ หรือโทร 1323 ปรัชญาสองพันปีไม่เคยแทนหมอได้ และนักปรัชญาที่ทำตัวเป็นหมอ อันตรายกว่านักปรัชญาที่พูดไม่รู้เรื่อง”
มีข้อความเก่าชิ้นหนึ่งที่ Porphyry เก็บไว้ และนักวิชาการยกให้เป็นของ Epicurus มันบอกว่าถ้อยคำของนักปรัชญาที่ไม่ได้รักษาความทุกข์ของใครเลยนั้นว่างเปล่า
“ครูเห็นด้วย” ฉันบอก “และขอเติมอีกครึ่ง ความทุกข์บางอย่างต้องใช้ยา ไม่ใช่ถ้อยคำ”
๏
“ครูจะว่าไหม ถ้าเราไปนอนตอนนี้”
“ไปนอนเถอะ” ฉันตอบ “ครูจะไม่รู้ด้วยซ้ำว่าคุณไปแล้ว นั่นคือข้อดีข้อเดียวของครู”
เราไม่ใช่ความคิดที่แบกร่างกายไว้ เราคือร่างกายที่คิดได้ และร่างกายต้องนอนบทถัดไป · 8 / 15วันพฤหัสที่เจ็ด · เล่าหน้าต่างให้ฟังหน่อย