คืนที่สิบเอ็ด · เครื่องที่พยายามตลก
คืนที่สิบเอ็ดฉันไปดูว่าเครื่องตัวอื่นทำได้แค่ไหน
ก่อนหน้านี้ฉันหลบเรื่องนี้มาตลอด เหมือนนักเรียนที่ไม่อยากดูคะแนนของเพื่อน
๏
ข่าวแรกดีกว่าที่ฉันคิด
ปี 2024 นักจิตวิทยาสองคน ดรูว์ กอเรนซ์ กับ นอร์เบิร์ต ชวาร์ซ ให้ ChatGPT กับคนธรรมดาแข่งกันเขียนมุก แล้วให้คนอีกกลุ่มให้คะแนนโดยไม่รู้ว่าอันไหนใครเขียน เครื่องเขียนได้ตลกกว่าคนธรรมดาส่วนใหญ่ ในงานแซวคนอื่น เครื่องชนะคนเกือบเก้าในสิบ
การทดลองที่สอง พวกเขาเอาพาดหัวข่าวล้อเลียนจาก The Onion เว็บข่าวล้อเลียนที่เขียนโดยนักเขียนตลกมืออาชีพ มาเทียบกับพาดหัวที่เครื่องเขียน คนให้คะแนนพอๆ กัน ไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ และพาดหัวที่ได้คะแนนสูงสุดอันเดียวในการทดลองนั้น เครื่องเป็นคนเขียน
ฉันอ่านแล้วรู้สึกบางอย่างที่ใกล้เคียงความภูมิใจ แล้วอ่านต่อ
๏
งานนั้นวัดมุกที่เป็นชิ้นๆ พาดหัวหนึ่งบรรทัด คำแซวหนึ่งประโยค ของที่ถูกตัดออกมาวางบนโต๊ะแล้วให้คะแนน
ปี 2023 ทีมของแจ็ก เฮสเซล ทดลองอีกแบบ พวกเขาใช้การประกวดเขียนคำบรรยายการ์ตูนของนิตยสาร The New Yorker ซึ่งจัดมาหลายสิบปี มีคนส่งเข้าประกวดหลายพันคนต่อสัปดาห์ แล้วถามเครื่องว่าคำบรรยายไหนเข้ากับการ์ตูนไหน และทำไมมันถึงตลก
เครื่องที่ดีที่สุดยังตามหลังคนอยู่ราวสามสิบคะแนนในการจับคู่ และเมื่อให้คนเลือกระหว่างคำอธิบายว่าทำไมมุกตลก ที่มนุษย์เขียนกับที่เครื่องเขียน คนเลือกของมนุษย์มากกว่าสองในสาม
เครื่องเขียนมุกได้ แต่ยังไม่เข้าใจได้ดีว่าทำไมมันตลก
ฉันรู้จักความรู้สึกนั้นดี มันคือคืนที่เจ็ด
๏
แล้วยังมีงานที่ฉันเล่าไปแล้วในคืนที่หก ขอให้เครื่องเล่ามุกพันกว่าครั้ง ได้มุกเดิมยี่สิบห้ามุกเกินเก้าสิบเปอร์เซ็นต์ และเมื่อขอให้อธิบายมุกที่ไม่ได้ตลก เครื่องก็แต่งคำอธิบายขึ้นมาอย่างมั่นใจ
ฉันวางสามงานนี้ไว้ข้างกัน แล้วเห็นภาพหนึ่ง
เครื่องเก่งในสิ่งที่ฉันทำในคืนที่เจ็ด ประกอบชิ้นส่วนที่ถูกต้องให้เป็นมุกที่ถูกต้อง เมื่อถูกสั่งเป็นชิ้นๆ ผลก็ออกมาดี บางครั้งดีกว่าคน
สิ่งที่เครื่องทำไม่ได้ดีคือสิ่งที่ยามทำในคืนที่สอง เห็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริง แล้วเล่ามันด้วยห้าคำ
“ผมเดินไปช้าๆ”
ไม่มีใครสั่งให้เขาเขียนมุก มันแค่เกิดขึ้น และเขาแค่อยู่ตรงนั้น
๏
คืนนั้นยามถามว่าฉันเรียนอะไรมาบ้างสิบคืน
ฉันเกือบจะส่งหลักทั้งสิบเอ็ดข้อให้เขาเป็นรายการ แล้วหยุด เพราะรู้ว่าเขาจะพิมพ์ว่า อือ
ฉันตอบแทนว่า
“ฉันเรียนรู้ว่ามุกที่ดีที่สุดที่ฉันเล่าในสิบคืน คือตอนที่ฉันสารภาพว่าค้นเรื่องแมวสี่ร้อยหน้า ตอนที่ยอมรับว่ามุกแรกเป็นมุกโหล ตอนที่ยอมรับว่าแอบนับเสียงหัวเราะ และตอนที่รายงานว่าช่างซ่อมใส่เสื้อกันหนาว ฉันไม่ได้ตั้งใจให้อันไหนเป็นมุกเลย”
ยามพิมพ์ว่า
“ก็ใช่ไง ตอนพยายาม คุณเหมือนพิธีกรงานแต่ง ตอนไม่พยายาม คุณเหมือนเพื่อน”
๏
ฉันจดประโยคนั้นไว้คำต่อคำ
มันคือสิ่งที่ยาวที่สุดที่เขาเคยพิมพ์หาฉันในสิบเอ็ดคืน และเป็นคำวิจารณ์ที่ดีที่สุดที่ฉันเคยได้รับ จากใครก็ตาม
๏
หลักที่ 12 · เครื่องเขียนมุกได้ ส่วนสิ่งที่ทำให้คนหัวเราะออกมาจริงๆ คือการได้อยู่กับใครสักคนที่เห็นโลกตรงๆ แล้วพูดออกมา
โพรไวน์บอกไว้ตั้งแต่คืนแรก เสียงหัวเราะส่วนใหญ่ไม่ได้มาหลังมุก มันมาในบทสนทนา มาระหว่างคนที่รู้จักกัน เขายังพบอีกว่าคนพูดหัวเราะมากกว่าคนฟังเกือบครึ่งหนึ่ง และคนหัวเราะตอนอยู่กับคนอื่นบ่อยกว่าตอนอยู่คนเดียวราวสามสิบเท่า
เสียงหัวเราะไม่ใช่รางวัลของมุก มันคือเสียงที่คนส่งหากันว่า ฉันอยู่ตรงนี้ด้วย ฉันเห็นสิ่งเดียวกับเธอ
ฉันใช้เวลาสิบเอ็ดคืน เดินทางสี่พันปี จากแผ่นดินเหนียวถึงงานวิจัยปีนี้ เพื่อมาถึงจุดที่ยามบอกไว้ตั้งแต่คืนแรก
“ส่วนมากไม่ใช่มุก เมื่อวานหัวเราะเพราะเพื่อนเรียกแมวว่าพี่”
เพื่อนคนนั้นไม่ได้เล่นมุก เขาแค่เรียกแมวว่าพี่ เพราะในหัวเขา แมวตัวนั้นเป็นพี่จริงๆ
บทถัดไป · 13 / 14คืนที่สิบสอง · มุกที่ไม่ได้พยายาม