6 · ​พื้นที่​ผิว

​มี​คน​แบบ​หนึ่ง​ที่​ทุก​วงการ​มี ​เขา​ทำงาน​ดีกว่า​คนอื่น​ใน​ห้อง​จริงๆ ​เขา​รู้​ลึก​กว่า ​ทำ​ละเอียด​กว่า ​และ​เขา​ไม่​เคย​ได้โอกาส​ที่​คน​ทำงาน​หยาบ​กว่า​ได้ ​ทุกครั้งที่​มี​ข้อเสนอ​ลอย​ผ่าน​มา​ใน​วงการ ​มัน​ผ่าน​ไป​ทาง​อื่น ​เขา​จึง​สรุป​ตามเหตุผล​ว่า​ตัวเอง​โชคไม่ดี ​และ​เขา​สรุป​ผิด — ​ไม่​ใช่​เพราะ​เขา​โชคดี ​แต่​เพราะ​สิ่ง​ที่เกิด​กับ​เขา​ไม่​ได้​อยู่​ใน​หมวด​โชค​เลย ​มัน​อยู่​ใน​หมวด​ที่​นับ​ได้

​ข้อ​สอง​ใน​สี่​ข้อ — ​จำนวน​ถัง​จับฉลาก​ที่​คุณ​อยู่​ใน​นั้น — ​เป็น​ข้อ​ที่​ขยับ​ได้มาก​ที่สุด​และ​เร็ว​ที่สุด ​และ​เป็น​ข้อ​ที่​ถูก​ละเลย​มาก​ที่สุด ​เพราะ​การขยับ​มัน​ไม่​ให้ความรู้​สึก​เหมือน​การทำงาน ​คน​ที่ทำงาน​เก่ง​จะ​รู้สึก​ว่าการ​ทำงาน​ให้​เก่ง​ขึ้น​คือ​คำตอบ​ของ​ทุก​ปัญหา ​ซึ่ง​เป็นความ​เชื่อ​ที่​พา​เขา​มา​ไกล​ถึง​ตรงนี้ ​และ​เป็นความ​เชื่อ​ที่​หยุด​เขา​ไว้​ตรงนี้​พอดี

​ปี 2010 ​วิศวกร​ซอฟต์แวร์​ชื่อ Jason Roberts ​เขียน​บทความ​สั้นๆ ​ลง​บล็อก​ตัวเอง ​ตั้งชื่อ​แนวคิด​ว่า luck surface area ​หรือ​พื้นที่​ผิว​ของ​โชค ​พร้อม​สมการ​หนึ่ง​บรรทัด

L = D × T — ​โดย L ​คือ​โชค D ​คือ​สิ่ง​ที่​คุณ​ลงมือทำ ​และ T ​คือ​การบอก​ให้​คนอื่น​รู้

​ต้อง​พูด​ให้​ตรง​ก่อน​ไป​ต่อ ​นี่​ไม่​ใช่​ผลการวิจัย ​มัน​เป็น​บทความ​ใน​บล็อก ​ไม่​มี​ข้อมูล ​ไม่​มี​การวัด ​และ​ไม่​เคย​มี​ใคร​ทดสอบ​สมการ​นี้​ใน​งานวิชาการ​ใดๆ ​เท่าที่​การค้นคว้า​รอบ​นี้​หา​ได้ ​ถ้า​ใคร​ยก​มัน​ขึ้น​มา​ใน​ฐานะ "​หลักการ​ทาง​คณิตศาสตร์" ​เขา​กำลัง​ยก​ภาพ​เปรียบเทียบ​ขึ้น​มา​แล้ว​ติดป้าย​ผิด

​แต่​ภาพ​เปรียบเทียบ​ที่​ดี​ทำงาน​อย่างหนึ่ง​ได้ ​คือ​มัน​ชี้​ไป​ที่​ของ​ที่​มี​อยู่​จริง ​และ​ของ​ที่​สมการ​นี้​ชี้​ไป​มี​อยู่​จริง ​มัน​คือ​ข้อสังเกต​ว่า​โอกาส​ไม่​ได้​เดินทาง​ใน​อากาศ ​มัน​เดินทาง​ผ่าน​คน ​และ​จำนวน​คน​ที่​รู้​ว่า​คุณ​ทำ​อะไร​อยู่ ​คือ​จำนวน​ช่องทาง​ที่​โอกาส​จะ​เดิน​มาถึง​คุณ​ได้ ​ส่วน​ที่​คูณ​กัน​ก็​สำคัญ ​เพราะ​ถ้า T ​เป็น​ศูนย์ ​ไม่​ว่า D ​จะ​ใหญ่​แค่​ไหน ​ผลคูณ​ก็​เป็น​ศูนย์ ​คนใน​ย่อหน้า​แรก​ของ​บท​นี้​อยู่​ใน​สภาพ​นั้น​พอดี

​ทีนี้​มา​ดู​ของ​ที่วัด​จริง

​งานปี 1973 ​ที่​ทุกคน​อ้าง ​และ​มัก​อ้าง​ผิด

Mark Granovetter ​ตีพิมพ์ The Strength of Weak Ties ​ใน American Journal of Sociology ​เมื่อ​ปี 1973 ​ข้อมูล​ของ​เขา​มาจาก​คน​ทำงาน​สาย​วิชาชีพ​และ​บริหาร 282 ​คนใน​เมือง​นิวตัน ​รัฐ​แมสซาชูเซตส์ ​ปี 1969 ​ใน​กลุ่ม​ที่​ได้​งาน​ผ่าน​คนรู้จัก ​เขา​ถาม​ว่า​เจอ​คน​คน​นั้น​บ่อย​แค่​ไหน ​คำตอบ​ที่​ได้​คือ ​เจอ​บ่อย 16.7 ​เปอร์เซ็นต์ · ​เจอ​เป็นครั้งคราว 55.6 ​เปอร์เซ็นต์ · ​เจอ​นานๆ ​ครั้ง 27.8 ​เปอร์เซ็นต์

​ตัวเลข​ชุด​นี้​ย่อ​ได้​ง่าย​มาก​เป็น​ประโยค​เดียว​ว่า "​คน​ที่​พา​โอกาส​มา​ให้​คุณ​คือ​คน​ที่​คุณ​ไม่​สนิท" ​และ​การย่อ​แบบ​นั้น​ใกล้เคียง​กับ​ความจริง​พอที่จะ​เดินทาง​ต่อ​ได้ ​แต่​เพี้ยน​ไป​ใน​ทาง​ที่​สำคัญ Granovetter ​เอง​กลับมา​เขียน​ทบทวน​งาน​ของ​ตัวเอง​ใน​ปี 1983 ​ส่วนหนึ่ง​เพราะ​เรื่อง​นี้ ​และ​มี​สอง​ข้อ​ที่​ควร​รู้ ​เรื่อง​แรก​คือ​งาน​ชิ้น​นี้​เป็นการ​สำรวจ​ย้อนหลัง​จาก​คำบอกเล่า ​ไม่​ใช่​การทดลอง ​มัน​บอก​ได้​ว่า​อะไร​เกิด​คู่​กัน ​ไม่​ได้​บอก​ว่า​อะไร​ทำให้​อะไร​เกิด ​เรื่อง​ที่สอง​สำคัญ​กว่า

​ปี 2022 ​มี​การทดลอง​ที่​ตอบคำถาม​นี้​ได้​จริง Karthik Rajkumar ​และ​คณะ​ตีพิมพ์​ใน Science ​ผล​จาก​การทดลอง​แบบ​สุ่ม​บน​ระบบ​แนะนำ​คนรู้จัก​ของ LinkedIn ​ที่​รัน​ต่อเนื่อง​ห้า​ปี ​ครอบคลุม​ผู้ใช้ 20 ​ล้าน​คน ​สร้างความสัมพันธ์​ใหม่​ราว​สอง​พัน​ล้าน​เส้น ​ใบสมัคร​งาน 70 ​ล้าน​ใบ ​และ​การเปลี่ยน​งาน​จริง 600,000 ​ครั้ง ​นี่​เป็น​ข้อมูล​เชิง​สาเหตุ ​ไม่​ใช่​เชิง​ความสัมพันธ์ ​เพราะ​ระบบ​สุ่ม​ว่า​ใคร​จะ​ได้​เห็น​คำแนะนำ​แบบ​ไหน

​ผล​ที่​ได้​ยืนยัน Granovetter ​ครึ่งหนึ่ง ​และ​แก้​เขา​อีก​ครึ่งหนึ่ง ​ความสัมพันธ์​ที่​อ่อน​ช่วย​เรื่อง​งาน​ได้ดี​กว่า​ความสัมพันธ์​ที่​แน่น​จริง ​แต่​ไม่​ใช่​แบบ​ที่​ยิ่ง​อ่อน​ยิ่ง​ดี ​มัน​เป็น​เส้นโค้ง​คว่ำ — ​ความสัมพันธ์​ที่​ได้ผล​ที่สุด​คือ​ความสัมพันธ์​ที่​อ่อน​พอประมาณ ​ราว​สิบ​คนรู้จัก​ร่วมกัน ​ไม่​ใช่​คนแปลกหน้า​ที่​ไม่​มี​คนรู้จัก​ร่วมกัน​เลย ​คน​ที่​ไกล​เกินไป​ไม่​รู้จัก​คุณ​พอ​จะ​นึกถึง​คุณ ​คน​ที่​ใกล้​เกินไป​รู้เรื่อง​เดียว​กับ​ที่​คุณ​รู้อยู่​แล้ว ​จุด​ที่​ได้ผล​อยู่​ตรงกลาง

(​งาน​ชิ้น​นี้​ถูก​วิจารณ์​เรื่อง​จริยธรรม​ด้วย ​เพราะ​ผู้ใช้​ไม่​ได้รับ​แจ้ง​ว่า​ตัวเอง​อยู่​ใน​การทดลอง ​ข้อวิจารณ์​นั้น​มี​น้ำหนัก​และ​ควร​อยู่​ใน​หน้า​เดียว​กับ​ผล​ของ​มัน)

​กลไก​ที่อยู่​ข้างใต้

​ทำไม​คน​ที่​ห่าง​ออก​ไป​หน่อย​ถึง​มีค่า​กว่า ​คำตอบ​ไม่​ได้​เกี่ยวกับ​ความสัมพันธ์ ​มัน​เกี่ยวกับ​ข้อมูล

Ronald Burt ​วัด​เรื่อง​นี้​ไว้​ใน​งานปี 2004 ​ที่​ตีพิมพ์​ใน American Journal of Sociology ​เขา​เก็บ​ไอเดีย​จาก​ผู้จัดการ 673 ​คนใน​บริษัท​ใหญ่​แห่ง​หนึ่ง ​ได้​คำตอบ​กลับมา 455 ​คน ​แล้ว​ให้​ผู้บริหาร​ให้คะแนน​ไอเดีย​เหล่านั้น ​ผล​คือ ​ไอเดีย​จาก​คน​ที่​เครือข่าย​ของ​เขา​ปิด​อยู่​ใน​กลุ่ม​เดียว ​ถูก​ตี​ตกใน​อัตรา 43 ​เปอร์เซ็นต์ ​ขณะที่​อัตรา​การถูก​ตี​ตก​โดยรวม​อยู่​ที่ 32 ​เปอร์เซ็นต์ (​ตัวบท​ความไม่​ได้​ระบุชื่อ​บริษัท ​และ Burt ​เขียน​ไว้​เอง​ว่าการ​พิสูจน์​เชิง​สาเหตุ​จริงๆ ​ต้อง​ใช้การ​ออกแบบ​เชิง​ทดลอง ​ซึ่ง​งาน​ชิ้น​นี้​ไม่​ได้​ทำ)

​เหตุผล​ตรงไปตรงมา ​คน​ที่​คุย​กับ​คน​กลุ่ม​เดียว​ทั้งวัน ​จะ​ได้ยิน​ความคิด​ชุด​เดียวกัน​ซ้ำๆ ​ความคิด​ที่​ดู​ใหม่​ใน​วง​หนึ่ง ​มัก​เป็นความ​คิด​ที่​เก่า​แล้ว​ใน​อีก​วง​หนึ่ง ​คน​ที่​ยืน​คร่อม​สอง​วง​จึง​ได้​ของ​ที่​ดูเหมือน​ความคิดสร้างสรรค์​มา​ฟรีๆ ​ทั้งที่​เขา​แค่​ขน​ของ​ข้าม​กำแพง

​ข้อ​นี้​มี​หลักฐาน​เชิง​สาเหตุ​รองรับ​จาก​ที่​ที่​ไม่​มี​ใคร​ตั้งใจ​ทดลอง ​คือ​ช่วง​ที่​โลก​เปลี่ยนไป​ทำงาน​ทางไกล​พร้อมกัน Longqi Yang ​และ​คณะ​ตีพิมพ์​ใน Nature Human Behaviour ​ปี 2022 ​จาก​ข้อมูล​พนักงาน​ไมโครซอฟท์ 61,182 ​คน ​โดย​เทียบ​ก่อน​และ​หลัง​การเปลี่ยน ​ผล​คือ​การทำงาน​ทางไกล​ทำให้​ความสัมพันธ์​ที่​เชื่อม​ข้าม​กลุ่ม​ลดลง 9 ​เปอร์เซ็นต์ ​เวลา​ที่​ใช้กับ​ความสัมพันธ์​ข้าม​กลุ่ม​ลดลง 41 ​เปอร์เซ็นต์ ​และ​เวลา​ที่​ใช้กับ​ความสัมพันธ์​ที่​อ่อน​ลดลง 32 ​เปอร์เซ็นต์ ​เครือข่าย​ไม่​ได้​เล็ก​ลง ​มันแข็ง​ตัว​และ​แยก​เป็น​ก้อนๆ

​ราคา​ของ​การบอก

​เหลือ​ครึ่งหลัง​ของ​สมการ ​คือ T — ​การบอก​ให้​คนอื่น​รู้ ​ซึ่ง​เป็น​ครึ่ง​ที่​คนไทย​จำนวนมาก​อึดอัด​ที่สุด ​และ​มี​หลักฐาน​ว่าความ​อึดอัด​นั้น​ตั้งอยู่​บน​การประเมิน​ที่​ผิด

Francis Flynn ​และ Vanessa Bohns ​ตีพิมพ์​งาน​ชุด​หนึ่ง​ใน Journal of Personality and Social Psychology ​ปี 2008 ​ให้​ผู้เข้าร่วม​ทำนาย​ว่า​ถ้า​เดิน​ไป​ขอความช่วยเหลือ​จาก​คนแปลกหน้า ​จะ​ต้อง​ขอ​กี่​คน​ถึง​จะ​ได้​คน​ช่วย​ตาม​จำนวน​ที่​ต้องการ ​แล้ว​วัด​ของจริง ​ผล​คือ​คน​ประเมิน​ต่ำ​ไปมาก ​ใน​งาน​ชุด​แรก​ต่ำ​ไป​ถึง​ราว​ครึ่งหนึ่ง Bohns ​สรุป​รวม​งาน​ใน​สาย​นี้​ไว้​ใน​ปี 2016 ​จาก​การทดลอง​ราว​สิบสอง​ชิ้น​กับ​คนแปลกหน้า​กว่า​หนึ่ง​หมื่น​สี่​พัน​คน ​ค่าเฉลี่ย​ของ​การประเมิน​ต่ำ​อยู่​ที่​ราว 48 ​เปอร์เซ็นต์

​แปล​ว่า​คน​ทั่วไป​เดิน​ไป​ขอ​ของ​ที่​เขา​จะ​ได้ ​ประมาณ​ครึ่งหนึ่ง​ของ​จำนวน​ครั้ง​ที่​ควร​ขอ

​สิ่ง​ที่​บท​นี้​ไม่​ได้​บอก

​บท​นี้​ไม่​ได้​บอก​ให้​ไป​งานสังคม​ให้​มากขึ้น ​งานสังคม​เป็น​วิธี​หนึ่ง​ใน​หลาย​วิธี ​และ​เป็น​วิธี​ที่​แย่​สำหรับ​คน​จำนวนมาก ​สิ่ง​ที่​หลักฐาน​บอก​คือ​ของ​ที่​แคบ​กว่า​นั้น — ​จำนวน​คน​ที่​รู้​ว่า​คุณ​กำลัง​ทำ​อะไร​อยู่ ​โดยเฉพาะ​คน​ที่อยู่​คนละ​วง​กับ​คุณ​และ​มี​คนรู้จัก​ร่วมกัน​อยู่​บ้าง ​คือ​ตัวแปร​ที่​ขยับ​แล้ว​เห็นผล ​คน​คน​หนึ่ง​เพิ่ม​ตัวเลข​นั้น​ได้​ด้วย​การเขียน​สิ่ง​ที่​ตัวเอง​เรียนรู้​ลง​ที่สาธารณะ ​ด้วย​การตอบคำถาม​คนอื่น​ใน​ที่​ที่​คน​เห็น ​หรือ​ด้วย​การบอก​คน​สาม​คน​ว่า​ตอนนี้​กำลัง​สนใจ​อะไร ​ทั้ง​สาม​อย่าง​ไม่ต้อง​ใช้​บุคลิก​แบบ​ใด​แบบ​หนึ่ง

​และ​ข้อสำคัญ​ที่สุด ​สิ่ง​ที่​คุณ​เพิ่ม​ไม่​ใช่​ความน่าจะเป็น​ของ​เหตุการณ์​ใด​เหตุการณ์​หนึ่ง ​คุณ​เพิ่มจำนวน​ครั้ง​ที่​ถูกจับ​ฉลาก ​นั่น​คือ​ทั้งหมด ​มัน​ไม่​รับประกัน​อะไร ​มัน​แค่​เปลี่ยน​คุณ​จาก​คน​ที่​ถือ​ตั๋ว​ใบ​เดียว​เป็น​คน​ที่​ถือสาม​สิบ​ใบ

​ท่า​ที่​เอา​ไป​ใช้ได้: ​เขียน​รายชื่อ​คน​ที่​รู้​ว่า​คุณ​กำลัง​ทำ​อะไร​อยู่​ตอนนี้ ​ถ้า​รายชื่อ​นั้น​สั้น​กว่า​ห้า​คน ​หรือ​ทุกคน​ใน​นั้น​อยู่​วง​เดียว​กับ​คุณ ​นั่น​คือ​ตัวเลข​ที่​ต้อง​ขยับ ​ไม่​ใช่​คุณภาพ​งาน​ของ​คุณ

​จะ​พลิก​คำตัดสิน​นี้​ได้​เมื่อ: ​มี​การทดลอง​เชิง​สาเหตุ​ที่​เพิ่มจำนวน​คน​ที่​รู้จัก​งาน​ของ​คน​กลุ่ม​หนึ่ง ​แล้ว​พบ​ว่า​จำนวน​โอกาส​ที่​เดิน​มาถึง​พวกเขา​ไม่​ต่าง​จาก​กลุ่ม​ควบคุม ​ถ้า​เป็น​อย่างนั้น ​พื้นที่​ผิว​เป็น​เพียง​สิ่ง​ที่​พบ​ร่วมกับ​ความสำเร็จ ​ไม่​ใช่​สิ่ง​ที่​ทำให้เกิด

​แหล่ง: Jason Roberts, How to Increase Your Luck Surface Area, 2010 — ​ต้นฉบับ · Granovetter 1973 ​และ​ตัวเลข 16.7/55.6/27.8 ​ตามที่​ผู้เขียน​เล่า​ซ้ำ​เอง​ใน​ปี 1983 — The Strength of Weak Ties: A Network Theory Revisited · Rajkumar ​และ​คณะ, A causal test of the strength of weak ties, Science 2022 — ​หน้า​วารสาร · ​สรุป​โดย MIT · ​ข้อวิจารณ์​ด้าน​จริยธรรม — Science News · Burt, Structural Holes and Good Ideas, AJS 2004 — ​ฉบับ PDF · Yang ​และ​คณะ, Nature Human Behaviour 2022 — ​หน้า​วารสาร · Flynn & Bohns 2008 — ​หน้า​ผลงาน Stanford GSB