ตั๋วที่ 4 · ประตูที่ปิดตัวเอง
ฉันให้เบอร์คุณต่ออีกคนไม่ได้ ไม่ใช่เพราะนโยบายความเป็นส่วนตัว แต่เพราะสิ่งที่ทำให้โลกแยกเป็นสองใบ คือสิ่งเดียวกับที่ปิดประตูระหว่างสองใบนั้น
กลับไปที่การทดลองกระจกครึ่งเงาสองแผ่น ทางซ้ายกับทางขวากลับมาหักล้างกันได้ เพราะมันเหมือนกันทุกอย่าง ยกเว้นข้อเดียวคือแสงไปทางไหน ไม่มีอะไรอื่นในจักรวาลรู้ว่าแสงไปทางไหน
ทีนี้ปล่อยโมเลกุลอากาศเข้าไปตัวเดียว ให้มันชนแสงบนทางซ้าย
๏
ตอนนี้ทางซ้ายมีพยาน โมเลกุลตัวนั้นเด้งไปอีกทางหนึ่ง ทางขวาไม่มีพยาน โมเลกุลตัวเดียวกันยังลอยอยู่ที่เดิม
ถ้าจะให้สองทางกลับมาหักล้างกันอีก สองทางต้องเหมือนกันทุกอย่างอีกครั้ง แปลว่าต้องไปจับโมเลกุลตัวนั้นเด้งกลับที่เดิมด้วย และทุกอย่างที่มันไปชนต่อ และทุกอย่างที่สิ่งเหล่านั้นไปชนต่ออีก
ทำไม่ได้ ลายหักล้างหายไป ไฟ B กลับมาติด แสงก้อนนั้นทำตัวเหมือนเลือกทางเดียวมาตั้งแต่ต้น
นี่คือ decoherence ข้อมูลว่าแสงไปทางไหนรั่วออกไปสู่ทุกอย่างรอบตัว และเมื่อรั่วไปแล้ว ไม่มีทางเก็บกลับ
พยานตัวนั้นแหละคือรอยแยก ถ้าเชื่อสมการตรงตัว ตอนที่โมเลกุลเด้ง โลกก็แยกเป็นโลกที่มันเด้งกับโลกที่มันไม่เด้ง และตัวที่เด้งนั่นเองที่ทำให้สองโลกไม่มีวันเรียงตัวกลับมาเหมือนกันได้อีก
๏
ปี 1996 ทีมของแซร์จ อาโรช ที่ปารีส ดูเรื่องนี้เกิดขึ้นต่อหน้า เขาขังแสงไม่กี่ก้อนไว้ในกล่องโลหะที่เย็นจัด ทำให้แสงในกล่องอยู่สองแบบพร้อมกัน แล้วส่งอะตอมเข้าไปทีละตัวเพื่อดูว่าความเป็นสองแบบยังอยู่ไหม
มันอยู่ได้ครู่หนึ่ง แล้วค่อยๆ จางลงจนเหลือแบบธรรมดา เพราะแสงรั่วออกจากกล่องทีละน้อย ปี 2012 อาโรชได้รางวัลโนเบลจากวิธีวัดและควบคุมอนุภาคทีละตัวโดยไม่ทำลายมัน
นี่คือเหตุผลที่แสงทีละก้อน อิเล็กตรอนทีละตัว โมเลกุลลูกฟุตบอล และผลึกที่สั่นด้วยมวล 16 µg ต้องทดลองในสุญญากาศ หรือในที่เย็นเกือบถึงศูนย์องศาสัมบูรณ์ หรือทั้งสองอย่าง นักฟิสิกส์ไม่ได้ช่วยให้ของใหญ่ไปสองทางได้ เขาแค่กันพยานออกไปจากห้อง
๏
ปุ่มย้อนของคุณต่อไม่ได้อยู่ในสุญญากาศ มันอยู่บนเคาน์เตอร์ครัว ข้างกล่องสีฟ้า
แสงก้อนนั้นชนตัวจับแสง ตัวจับส่งไฟฟ้าไปเปิดไฟ ไฟเปิดแล้วร้อนขึ้นนิดหนึ่ง อากาศรอบไฟรู้ แสงจากไฟวิ่งเข้าตาคุณต่อ ตารู้ สมองรู้ นิ้วโป้งที่กดครั้งถัดไปรู้
ก่อนคุณต่อจะกะพริบตา ข้อมูลว่าครั้งนั้นเป็นสีเขียวก็กระจายไปในโมเลกุลนับไม่ถ้วนแล้ว สองสาขาไม่มีวันเหมือนกันได้อีก
ประตูนี้ไม่ได้ล็อก มันไม่มีวันเปิดได้ตั้งแต่แรก
๏
คุณต่อไม่เชื่อ เขาบอกว่าจะพิสูจน์เอง
เขาเอาโทรศัพท์เครื่องที่แชตอยู่ โทรเข้าเบอร์ตัวเอง
ระบบอัตโนมัติตอบว่า เลขหมายที่ท่านเรียกไม่สามารถติดต่อได้ในขณะนี้
“เห็นไหม” เขาพิมพ์ “ผมอีกคนไม่รับ”
“เพราะคุณต่อกำลังโทรจากเบอร์นั้นอยู่ค่ะ” ฉันตอบ “แต่ต้องยอมรับว่าประโยคนั้นเป็นคำอธิบาย decoherence ที่แม่นที่สุดที่ฉันเคยได้ยินจากระบบอัตโนมัติ”
๏
ข้อนี้คือข้อที่ทุกฝ่ายในห้องประชุมร้อยปีเห็นตรงกัน ฝ่ายที่เชื่อว่าโลกอีกใบมีจริงบอกว่ามันมี แต่ไม่มีวันติดต่อได้ ฝ่ายที่ไม่เชื่อบอกว่ามันไม่มีตั้งแต่แรก ทั้งสองฝ่ายคำนวณได้ผลเดียวกันทุกตัวเลข
ไม่ว่าจะฝ่ายไหน ไม่มีเงินคืน ไม่มีข้อความ ไม่มีการไปเยี่ยม
“แปลว่าบริษัทคุณขายของที่ไม่มีใครพิสูจน์ได้ว่ามันไม่ทำงาน” คุณต่อสรุป
“ฝ่ายกฎหมายชอบประโยคนี้มากค่ะ”
เขาเงียบไปนาน แล้วพิมพ์มาว่า
“ถ้าประตูปิดเร็ว ผมก็กดให้เร็วกว่ามัน”
บทถัดไป · 6 / 12ตั๋วที่ 5 · กดพันครั้ง