‹

หมายเหตุท้ายเล่ม

​หมายเหตุ​ท้าย​เล่ม

​ไรเดอร์ ​เจ๊​เพ็ญ ​ยาย​ของ​เจ๊​เพ็ญ ​เอก ​ร้าน​ข้าวมันไก่ ​โรงพยาบาล​หน้า​ปากซอย​ใหญ่ ​หมอ ​นักจิตวิทยา ​และ​พยาบาล​ใน​เรื่อง ​ลูกค้า​ทุกคน ​แอป​ส่ง​อาหาร ​ฟีเจอร์​โค้ช​ใจ ​ฟีเจอร์​เช็ก​ใจ​สอง​ข้อ ​แฟ้ม​ถาม​ก่อน ​และ AI ​แต่ง​ขึ้น ​บทสนทนา​ใน​สาย 1323 ​ก็​แต่ง​ขึ้น ​สายด่วน​นั้น​มี​อยู่​จริง ​แต่​เล่ม​นี้​ไม่​รู้​ว่า​คนรับ​สาย​แต่ละคน​พูด​อย่างไร ​สิ่ง​ที่​เล่ม​นี้​รู้​มี​เท่าที่​กรมสุขภาพจิต​เขียน​ไว้ ​คือ​ปรึกษา​ฟรี ​ตลอด 24 ​ชั่วโมง ​เน้น​การรับฟัง ​และ​เป็นความลับ ​ทุก​เรื่อง​ที่​ยก​มาจาก​โลก​จริง​มี​ที่มา​ตาม​นี้ ​ทุกที่​มา​เป็น​ลิงก์​ที่​กด​เปิด​ได้ ​ตรวจ​วันที่ 9 ​ตุลาคม 2026 ​หน้า​นี้​มี​สาม​ส่วน ​เรื่อง​ที่​ยัง​เถียง​กัน​อยู่ ​ชื่อ​เรียก​ของ​ทุก​ท่า ​และ​แหล่งที่มา

​เล่ม​นี้​ไม่​ใช่​คำแนะนำ​ทางการแพทย์ ​ไม่​มี​ประโยค​ไหน​ใน​เล่ม​นี้​บอก​ให้​เริ่ม ​หยุด ​หรือ​เปลี่ยน​ยา​หรือ​ขนาดยา ​ทุก​เรื่อง​ของ​ยา​เป็นเรื่อง​ระหว่าง​คุณ​กับ​หมอ​ที่​สั่ง

​หลาย​ลิงก์​เป็น​หน้า​ข้อมูล​บทคัดย่อ​ของ Europe PMC ​ซึ่ง​เปิด​ได้​ทุก​เครื่อง​โดย​ไม่ต้อง​มี​บัญชี ​หน้า​เว็บ​ของ​วารสาร​หลาย​แห่ง​ปิด​ไม่​ให้​เครื่อง​อ่าน​ใน​วันที่​ตรวจ ​ลิงก์​เหล่านี้​จึง​เป็น​หน้าที่​เปิด​อ่าน​จริง

๏

​ห้องเก็บของ · ​เรื่อง​ที่​ยัง​เถียง​กัน​อยู่

​ยา​ช่วย​ได้มา​กก​ว่า​เม็ด​ที่​ไม่​มี​ตัว​ยา​แค่​ไหน ​งาน​รวม​การทดลอง 522 ​ชิ้น ​คน 116,477 ​คน ​พบ​ว่า​ยา​ทั้ง 21 ​ตัว​ที่​ศึกษา​ดีกว่า​เม็ด​ที่​ไม่​มี​ตัว​ยา ​ค่าที่​ใช้​วัด odds ratio ​อยู่​ระหว่าง 1.37 ​ถึง 2.13 ​และ​ผู้เขียน​ให้​ความมั่นใจ​ของ​หลักฐาน​ตั้งแต่​ปานกลาง​ถึง​ต่ำ​มาก (Cipriani ​และ​คณะ 2018) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:29477251&resultType=core&format=json · ​อีก​ฝั่ง ​งาน​ที่​ใช้​ข้อมูล​ที่​บริษัท​ยื่น​ต่อ​องค์การ​อาหาร​และ​ยา​ของ​อเมริกา ​ทั้งที่​ตีพิมพ์​และ​ไม่​ได้​ตีพิมพ์ ​พบ​ว่าความ​ต่าง​ระหว่าง​ยา​กับ​เม็ด​ที่​ไม่​มี​ตัว​ยา​แทบ​ไม่​มี​ใน​คน​ที่​อาการ​ปานกลาง ​และ​ยัง​ค่อนข้าง​เล็ก​แม้​ใน​คน​ที่​อาการ​รุนแรง​มาก (Kirsch ​และ​คณะ 2008) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:18303940&resultType=core&format=json · ​งาน​ที่​เทียบ​ข้อมูล​ของ​องค์การ​อาหาร​และ​ยา​กับ​บทความ​ที่​ตีพิมพ์ ​พบ​ว่า​บทความ​ทำให้​ยา​รุ่นใหม่​ดู​ได้ผล​มากกว่า​ความจริง​เล็กน้อย ​ขนาด​ผล 0.24 ​จาก​ข้อมูล​ทางการ ​เทียบ​กับ 0.29 ​จาก​บทความ ​และ​การตีพิมพ์​แบบ​เลือก​ข้าง​ลดลง​จาก​ยา​รุ่น​ก่อน (Turner ​และ​คณะ 2022) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:35045113&resultType=core&format=json · ​สิ่ง​ที่จะ​ตัดสิน​ได้​คือ​การทดลอง​ที่​เปิด​ข้อมูล​ราย​คน​ทั้งหมด ​และ​วัดผล​ที่​ผู้ป่วย​บอก​ว่า​มีความหมาย​กับ​ชีวิตจริง ​เนื้อเรื่อง​จึง​พิมพ์​แค่​ว่า​ยา​ดีกว่า​โดยเฉลี่ย ​และ​ยัง​เถียง​กัน​ว่า​แค่​ไหน

​การคุย​กับ​คน​ที่​ฝึก​มา​ช่วย​ได้​แค่​ไหน ​งาน​รวม​การทดลอง 409 ​ชิ้น ​คน 52,702 ​คน ​พบ​ว่า​คุย​แบบ​ที่​ช่วย​ดู​ความคิด​และ​พฤติกรรม ​ได้ผล​ดีกว่า​รอ​คิว​หรือ​ดูแล​ตามปกติ ​ขนาด​ผล g = 0.79 ​และ​ใน​ระยะสั้น​ไม่​ต่าง​จาก​ยา (Cuijpers ​และ​คณะ 2023) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:36640411&resultType=core&format=json · ​งาน​รวม​การทดลอง 331 ​ชิ้น ​คน 34,285 ​คน ​พบ​ว่า​คุย​แบบ​หลักๆ ​ทุก​แบบ​ได้ผล​ดีกว่า​รอ​คิว​หรือ​ดูแล​ตามปกติ ​และ​แต่ละ​แบบ​ต่างกัน​น้อย (Cuijpers ​และ​คณะ 2021) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:34002502&resultType=core&format=json · ​ฝั่ง​ที่ตั้ง​คำถาม​ว่า​ผล​เหล่านี้​ใหญ่​เกิน​จริง​เพราะ​อคติ​ของ​การทดลอง​และ​การตีพิมพ์ ​เล่ม​นี้​ไม่​ได้​เปิด​อ่าน ​ห้อง​นี้​ยัง​ไม่​ได้​ค้น ​ไม่​ใช่​ห้อง​ว่าง · ​สิ่ง​ที่จะ​ตัดสิน​ได้​คือ​การทดลอง​ที่​อคติ​ต่ำ ​และ​คน​วัดผล​ไม่​รู้​ว่า​ใคร​ได้​อะไร

​ใจ​หม่น​เพราะ​สาร​ตัว​หนึ่ง​ใน​สมอง​ขาด​จริง​ไหม ​งาน​ทบทวน​งาน​ทบทวน​หลาย​สาย ​ทั้ง​สาร​ใน​ของเหลว​ของ​ร่างกาย ​ตัวรับ ​ตัว​ขนส่ง ​การทำให้​สาร​นั้น​ลดลง​โดยตั้งใจ ​และ​ยีน ​ไม่​พบ​หลักฐาน​ที่​สม่ำเสมอ​ว่า​ใจ​หม่น​สัมพันธ์​กับ​สาร​เซโรโทนิน​ที่ต่ำ (Moncrieff ​และ​คณะ 2022) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:35854107&resultType=core&format=json · ​อีก​ฝั่ง​ตอบ​ด้วย​งาน​ที่ตั้ง​ชื่อว่า​ร่ม​ที่​รั่ว​มีค่า​น้อย ​หลักฐาน​ชี้ชัด​ว่า​ระบบ​เซโรโทนิน​เกี่ยวข้อง​กับ​ใจ​หม่น ​เล่ม​นี้​อ่าน​ได้​แค่​ชื่อ​งาน (Jauhar ​และ​คณะ 2023) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:37322065&resultType=core&format=json · ​สอง​ฝั่ง​เถียง​กัน​เรื่อง​สาเหตุ​ของ​ใจ​หม่น ​ไม่​ใช่​เรื่อง​ว่า​ยา​ช่วย​ไหม ​ซึ่ง​อยู่​ใน​ข้อ​แรก ​เนื้อเรื่อง​จึง​ไม่​ได้​อธิบาย​ว่า​ยา​ทำงาน​อย่างไร

​สาร​หลอน​ประสาท​รักษา​ใจ​หม่น​ได้​ไหม ​การทดลอง​หนึ่ง​กับ​คน 59 ​คน ​เทียบ​สาร​จาก​เห็ด​ชนิด​หนึ่ง​กับ​ยา​ที่​ใช้​อยู่​ทั่วไป ​หก​สัปดาห์ ​ผล​หลัก​ไม่​ต่างกัน ​ผล​รอง​เอียง​ไป​ทาง​สาร​จาก​เห็ด ​แต่​ไม่​ได้​ปรับ​สำหรับ​การทด​สอบ​หลายครั้ง (Carhart-Harris ​และ​คณะ 2021) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:33852780&resultType=core&format=json · ​อีก​การทดลอง​หนึ่ง ​คน 233 ​คน​ที่​ยา​เดิม​ไม่​ได้ผล ​ขนาด​สูง​ครั้ง​เดียว​ลด​อาการ​ได้มา​กก​ว่า​ขนาด​ต่ำ​ที่​สัปดาห์​ที่สาม ​แต่​ไม่​ได้​คงอยู่​ชัด​ที่​สัปดาห์​ที่ 12 ​ผลข้างเคียง​เกิด​กับ 77 ​เปอร์เซ็นต์ ​และ​พบ​ความคิด​หรือ​พฤติกรรม​ทำร้าย​ตัวเอง​ใน​ทุก​กลุ่ม (Goodwin ​และ​คณะ 2022) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:36322843&resultType=core&format=json · ​ทั้งสอง​งาน​ให้​สาร​นี้​พร้อม​การดูแล​ด้าน​จิตใจ​จาก​ทีม​วิจัย ​สิ่ง​ที่จะ​ตัดสิน​ได้​คือ​การทดลอง​ที่​ใหญ่​กว่า ​นาน​กว่า ​และ​เทียบ​กับ​การรักษา​ที่​มี​อยู่

​แอป​บน​โทรศัพท์​ใช้​แทน​การรักษา​ได้​ไหม ​งาน​รวม​การทดลอง 66 ​ชิ้น ​พบ​ว่า​แอ​ปลด​อาการ​ใจ​หม่น​ได้​เล็กน้อย g = 0.28 ​และ​ผู้เขียน​เขียน​เอง​ว่า​แอป​ไม่​ได้​มี​ไว้​แทน​การรักษา​โดย​ผู้เชี่ยวชาญ (Linardon ​และ​คณะ 2019) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:31496095&resultType=core&format=json · ​อีก​ด้าน ​ข้อมูล​การใช้งาน​จริง​ของ​แอป​ด้าน​ใจ 93 ​แอป ​พบ​ว่า​ค่ากลาง​ของ​คน​ที่​ยัง​เปิด​แอป​ใน​วันที่ 30 ​เหลือ 3.3 ​เปอร์เซ็นต์ (Baumel ​และ​คณะ 2019) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:31573916&resultType=core&format=json · ​ผู้เล่า​ของ​เล่ม​นี้​เป็น​แอป​ตัว​หนึ่ง ​และ​เล่ม​นี้​ไม่​ได้​อ้างว่า​มัน​รักษา​ใคร ​สิ่ง​ที่จะ​ตัดสิน​ได้​คือ​การทดลอง​ที่วัด​ผล​ระยะยาว​กับ​คน​ที่​ใช้​จริง

​ใจ​หม่น​หาย​เอง​ได้​ไหม ​และ​นาน​แค่​ไหน ​งาน​รวม 19 ​การศึกษา​ประเมิน​ว่า​ใน​ผู้ใหญ่​ที่มา​จาก​การดูแล​ขั้นต้น ​ใจ​หม่น​ที่​ไม่​ได้​รักษา​หาย​เอง​ราว 23 ​เปอร์เซ็นต์​ใน​สาม​เดือน 32 ​ใน​หก​เดือน ​และ 53 ​ใน​หนึ่ง​ปี ​ผู้เขียน​เตือน​เอง​ว่า​ข้อมูล​น่าจะเป็น​คน​อาการ​เบา​ถึง​ปานกลาง ​และ​อาจ​ใช้ไม่ได้​กับ​คน​ที่​อาการ​รุนแรง (Whiteford ​และ​คณะ 2013) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:22883473&resultType=core&format=json · ​หน่วยงาน​สาธารณสุข​ของ​อังกฤษ​เขียน​ว่า​อย่า​รอ​นาน ​ยิ่ง​ไปหา​หมอ​เร็ว ​ยิ่ง​ได้​เริ่ม​เร็ว https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/depression-in-adults/overview/ · ​เนื้อเรื่อง​จึง​ไม่​ได้​บอก​ว่า​ใคร​จะ​ดีขึ้น​ใน​กี่​สัปดาห์ ​และ​ใคร​ที่​คิด​เรื่อง​ทำร้าย​ตัวเอง​ไม่​ควร​รอ​ดู​ว่า​จะ​หาย​เอง​ไหม

​คัด​กรอง​ทุกคน​ช่วย​ได้​จริง​ไหม ​งาน​ทบทวน​ของ​คอ​เครน​พบ​ว่า​แบบ​คัด​กรอง​ที่​ใช้​ลำพัง​แทบ​ไม่​มีผลต่อ​การที่​หมอ​พบ ​ดูแล ​หรือ​ต่อ​ผล​ของ​คนไข้ (Gilbody ​และ​คณะ 2005) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:16235301&resultType=core&format=json ​และ​ฉบับ​ปรับปรุง 16 ​การทดลอง ​คน 7,576 ​คน (Gilbody ​และ​คณะ 2008) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:18390942&resultType=core&format=json · ​ฝั่ง​ระบบ​ของ​ไทย​ที่​คัด​กรอง​แล้ว​ส่งต่อ​ถึง​หมอ ​พยาบาล ​และ​ติดตาม​ต่อ ​รายงาน​ว่า​สัดส่วน​คนป่วย​ที่​ได้รับ​การรักษา​เพิ่ม​จาก 5.1 ​เป็น 48.5 ​เปอร์เซ็นต์ ​แต่​นี่​เป็นราย​งาน​ของ​ทีม​ที่​ทำ​ระบบ​เอง ​ไม่​ใช่​การทดลอง​ที่​มี​กลุ่ม​เทียบ (Kongsuk ​และ​คณะ 2017) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:28597857&resultType=core&format=json · ​สิ่ง​ที่จะ​ตัดสิน​ได้​คือ​การทดลอง​ที่​สุ่ม​พื้นที่​ให้ได้​ระบบ​เต็ม​หรือ​ได้​แค่​แบบ​คัด​กรอง

​ถาม​เรื่อง​ฆ่าตัวตาย​ปลอดภัย​แน่​หรือ ​งาน​ทบทวน​ไม่​พบ​งาน​ไหน​ที่​ถาม​แล้ว​คน​คิด​เรื่อง​ฆ่าตัวตาย​มากขึ้น​อย่าง​มีนัย​สำคัญ (Dazzi ​และ​คณะ 2014) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:24998511&resultType=core&format=json · ​งาน​รวม​ที่​ใหม่​กว่า​ก็​ไม่​พบ​ผลเสีย ​แต่​เขียน​ว่า​ยัง​ต้อง​มี​งาน​ทดลอง​ที่​อคติ​ต่ำ​มากกว่า​นี้ (Polihronis ​และ​คณะ 2022) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:32715986&resultType=core&format=json · ​งาน​เหล่านี้​ส่วนใหญ่​ถาม​ผ่าน​แบบสอบถาม​หรือ​สัมภาษณ์​ใน​งานวิจัย ​ไม่​ใช่​เพื่อน​ถาม​เพื่อน

​สายด่วน​ช่วย​จริง ​หรือ​แค่​คน​ที่​โทร​ดีขึ้น​เอง ​การวัด​ที่​ศูนย์​แปด​แห่ง​ใน​อเมริกา​ไม่​มี​กลุ่ม​เปรียบเทียบ ​และ​คน​ที่​ยอมให้​โทร​กลับ​มี​ราว​หนึ่ง​ใน​สาม (Gould ​และ​คณะ 2007) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:17579545&resultType=core&format=json · ​สิ่ง​ที่จะ​ตัดสิน​ได้​ยาก​มาก ​เพราะ​การสุ่ม​ให้​คน​ที่​กำลัง​ทุกข์​ไม่​ได้รับ​สาย​เป็น​สิ่ง​ที่​ทำ​ไม่​ได้

​ม้านั่ง​ที่​ฮาราเร​ใช้ได้​ที่อื่น​ไหม ​มี​การทดลอง​เดียว​ที่​เล่ม​นี้​ใช้ ​ใน​ฮาราเร ​คลินิก 24 ​แห่ง (Chibanda ​และ​คณะ 2016) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:28027368&resultType=core&format=json · ​โครงการ​ถูก​นำ​ไป​ลองใน​ประเทศ​อื่น ​เล่ม​นี้​ไม่​ได้​เปิด​อ่าน​ผล​จาก​ที่อื่น ​ห้อง​นี้​ยัง​ไม่​ได้​ค้น ​ไม่​ใช่​ห้อง​ว่าง

​ตัวเลข​บน​การ์ด ​คำถาม​สอง​ข้อ ​การถาม​ซ้ำ​โดย​ไม่​อธิบาย ​การบอก​ว่า​เป็นห่วง​แล้ว​ถาม​ตรงๆ ​การไม่​ปล่อย​ไว้​คนเดียว ​และ​การโทร 1669 1323 ​มาจาก​เอกสาร​ของ​กรมสุขภาพจิต ​การฟัง​โดย​ไม่ต้อง​มี​คำตอบ ​การคุย​กับ​หมอ​เรื่อง​ผลข้างเคียง​และ​ความคิด​ที่​แย่​ลง ​มาจาก​หน่วยงาน​สาธารณสุข​ของ​อังกฤษ ​ส่วนตัว​อย่าง​ประโยค​แรก​ใน​สาย ​การทวน​ขั้น​ต่อไป​ก่อน​วาง ​กระดาษ​หนึ่ง​หน้า ​การให้​คน​ไป​ด้วย ​และ​การนั่ง​รอ​ข้างนอก ​เป็น​สิ่ง​ที่​เลือก​ให้​เริ่ม​ได้ ​ไม่​มี​ใคร​ทดลอง​การ์ด​เหล่านี้​เอง

๏

​ชื่อ​เรียก · ​ทุก​ท่า​ใน​เล่ม​นี้ ​ชื่อ​ของ​มัน​ใน​ที่​ต่างๆ

​ใน​เนื้อเรื่อง​ไม่​มีชื่อ​เหล่านี้​เลย​สัก​ชื่อ ​เพราะ​ชื่อ​ทำให้​ท่า​ดู​เป็น​ของ​ใครคนหนึ่ง ​ส่วน​นี้​มี​ไว้​สำหรับ​คน​ที่​อยาก​ค้น​ต่อ

​ถาม​สอง​ข้อ ​ในประเทศ​ไทย​เรียก 2Q (​ไทย​เรียก ​แบบ​คัด​กรอง​โรค​ซึมเศร้า 2 ​คำถาม) ​ตาม​ด้วย​แบบ​ประเมิน​ระดับ​อาการ 9Q ​และ​แบบ​ประเมิน​ความเสี่ยง​ฆ่าตัวตาย 8Q ​ของ​กรมสุขภาพจิต · ​ใน​อเมริกา​คำถาม​สอง​ข้อ​แบบ​เดียวกัน​มาจาก PRIME-MD ​และ​ต่อมา​เรียก PHQ-2 ​คู่​กับ PHQ-9 · ​การถาม​คน​ที่​ยัง​ไม่​มี​อาการ​เรียก screening (​ไทย​เรียก ​การคัด​กรอง) ​และ​การถาม​คน​ที่มา​หา​หมอ​ด้วย​เรื่อง​อื่น​เรียก case finding · ​ความสามารถ​จับ​คนป่วย​ได้​เรียก sensitivity ​และ​ความสามารถ​แยก​คน​ไม่​ป่วย​ออก​เรียก specificity · ​แบบ​คัด​กรอง​ที่​ใช้​ใน​ฮาราเร​คือ Shona Symptom Questionnaire ​หรือ SSQ-14

​ถาม​ตรงๆ ​แล้ว​อยู่​ด้วย ​หลัก​ของ​กรมสุขภาพจิต​เรียก 3 ส. (​สอดส่อง​มองหา ​ใส่ใจ​รับฟัง ​ส่งต่อ​เชื่อมโยง) · ​ใน​ต่างประเทศ​การฝึก​คนธรรมดา​ให้​ถาม​และ​ส่งต่อ​เรียก gatekeeper training ​ชุด​หนึ่ง​ที่​รู้จัก​กัน​ชื่อ QPR ​หรือ Question, Persuade, Refer · ​การประเมิน​ใน​คลินิก​เรียก suicide risk assessment · ​แผนที่​เขียน​ไว้​ใช้​ตอน​วิกฤต​เรียก safety plan · ​ความคิด​เรื่อง​ฆ่าตัวตาย​ใน​งานวิจัย​เรียก suicidal ideation

​โทร ​แล้ว​พูด​ประโยค​แรก ​บริการ​นี้​เรียก crisis line ​หรือ crisis hotline · ​งาน​ที่วัด​ศูนย์​แปด​แห่ง​เรียก​ผล​ระหว่าง​สาย​ว่า proximal outcomes

​หนึ่ง​หน้า​ก่อน​เข้า​ห้อง​ตรวจ ​หมอ​ถาม​ว่า​คนไข้​มา​ด้วย​เรื่อง​อะไร​บ้าง ​เรียก eliciting the patient's agenda · ​เรื่อง​ที่​โผล่​ตอนท้าย​การตรวจ​เรียก late-arising concerns ​และ​ใน​วงการแพทย์​เรียก​เล่นๆ ​ว่า doorknob phenomenon

​ไป​นัด​ครั้ง​ถัดไป ​ม้านั่ง​ที่​ฮาราเร​คือ​โครงการ Friendship Bench ​วิธี​คุย​ที่​ใช้​เรียก problem-solving therapy ​หรือ PST · ​คนใน​ชุมชน​ที่​ผ่าน​การฝึก​เรียก lay health workers ​หรือ community health workers ​และ​การย้าย​งาน​บางส่วน​จาก​ผู้เชี่ยวชาญ​ไป​ให้​คน​ที่​ฝึก​มา ​เรียก task shifting ​หรือ task sharing · ​คำ​ใน​ภาษาโช​นา​ที่​คน​ที่นั่น​ใช้​เรียก​ใจ​หนัก​คือ kufungisisa ​แปล​ว่า​คิดมาก​เกินไป · ​คน​ที่​เลิก​มาตาม​นัด​กลางทาง ​เรียก treatment dropout

​การรักษา​ที่​เล่า​ใน​บท​ม้านั่ง ​การคุย​แบบ​หลักๆ ​ได้แก่ cognitive behavioural therapy ​หรือ CBT · interpersonal therapy ​หรือ IPT · behavioural activation · psychodynamic psychotherapy · counselling · ​การคุย​เรื่อง​เหตุการณ์​ร้าย​โดยเฉพาะ​เรียก trauma-focused CBT ​และ EMDR · ​ยา​เรียก antidepressants (​ไทย​เรียก ​ยา​ต้าน​เศร้า) ​กลุ่ม​ที่​ใช้​บ่อย​เรียก SSRIs · ​เม็ด​ที่​ไม่​มี​ตัว​ยา​ใน​การทดลอง​เรียก placebo (​ไทย​เรียก ​ยา​หลอก) · ​การรอ​ดู​อาการ​โดย​มี​หมอ​นัด​ติดตาม​เรียก watchful waiting · ​การวัด​อาการ​ด้วย​คำถาม​ชุด​เดิม​ทุกครั้งที่​นัด​เรียก measurement-based care

​ทั้ง​เล่ม ​ใจ​หม่น​ที่​เป็นโรค​เรียก major depressive disorder (​ไทย​เรียก ​โรค​ซึมเศร้า) · ​อาการ​หลัง​เหตุการณ์​น่ากลัว​ที่​ไม่​หาย​เรียก post-traumatic stress disorder ​หรือ PTSD (​ไทย​เรียก ​โรค​เครียด​หลัง​เหตุการณ์​สะเทือนขวัญ) · ​แนวคิด​ว่า​ใจ​หม่น​มาจาก​สาร​ใน​สมอง​ขาด​เรียก chemical imbalance ​และ serotonin hypothesis · ​สาร​จาก​เห็ด​ใน​ห้องเก็บของ​คือ psilocybin ​และ​ยา​ที่​ใช้​เทียบ​คือ escitalopram · ​แนวทาง​การเขียน​เรื่อง​ฆ่าตัวตาย​อย่าง​รับผิดชอบ​เรียก safe messaging guidelines

๏

​แหล่งที่มา

​เบอร์​ที่​พิมพ์​ใน​เล่ม​นี้ ​ตรวจ​จาก​หน้า​เว็บ​ของ​แต่ละ​หน่วยงาน​เมื่อ​วันที่ 9 ​ตุลาคม 2026 · 1323 ​สายด่วน​สุขภาพจิต ​บริการ​ปรึกษา​ฟรี​ตลอด 24 ​ชั่วโมง ​เน้น​การรับฟัง​และ​เป็นความลับ ​จาก​หน้า​แรก​ของ​กรมสุขภาพจิต https://dmh.go.th/ · 1669 ​เจ็บป่วย​ฉุกเฉิน ​จาก​หน้า​แรก​ของ​สถาบัน​การแพทย์​ฉุกเฉิน​แห่งชาติ (สพฉ.) https://www.niems.go.th/ ​หน้า​นั้น​ไม่​ได้​บอก​เวลา​ให้บริการ​หรือ​ค่าใช้จ่าย ​เล่ม​นี้​จึง​ไม่​ได้​พิมพ์ · 02-113-6789 ​เวลา 12:00 ​ถึง 22:00 น. ​จาก​หน้า​แรก​ของ​สะ​มาริ​ตันส์ ​ประเทศ​ไทย ​ซึ่ง​เป็น​หน้า​ของ​องค์กร​เอง ​ไม่​ใช่​หน้า​ของ​รัฐ https://www.samaritansthai.com/ · ​เบอร์​เหล่านี้​อาจ​เปลี่ยน​ได้​หลัง​วันที่​ตรวจ

​วิธี​เขียน​เรื่อง​ฆ่าตัวตาย​ใน​เล่ม​นี้ ​ไม่​เล่า​วิธี ​ไม่​บอก​สถานที่ ​ไม่​เขียน​ให้​ดู​เป็น​ทางออก ​และ​บอก​ที่​ขอความช่วยเหลือ​ไว้​ทั้ง​หน้า​แรก​และ​ท้าย​เรื่อง ​ตาม​แนวทาง​ของ​องค์การอนามัยโลก​ฉบับ​ปรับปรุง​ปี 2023 https://www.who.int/publications/i/item/9789240076846 ​ฉบับ​เต็ม https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/92773496-dc8b-4d42-aef3-3a5a517dfa63/content

​สอง​คำถาม ​การคัด​กรอง​สอง​ข้อ​ของ​แพลตฟอร์ม​แต่ง​ขึ้น ​ไม่​มีเรื่อง​จาก​โลก​จริง​อื่น​ใน​ส่วน​นี้​นอกจาก​เบอร์​ข้างบน

​มี ​หรือ ​ไม่​มี ​คำถาม​สอง​ข้อ ​คำ​อีสาน ​และ​การถาม​ซ้ำ​โดย​ไม่​อธิบาย ​จาก​คู่มือ​การดูแล​เฝ้า​ระวัง​โรค​ซึมเศร้า​ระดับ​จังหวัด ​ฉบับ​ปรับปรุง​ครั้ง​ที่ 3 ​ปี 2557 ​ของ​กรมสุขภาพจิต https://www.thaidepression.com/www/58/guidebookdepress.pdf · ​คน 1,002 ​คน 17 ​หมู่บ้าน ​จังหวัด​ยโสธร ​ปี 2006 ​จับ​คนป่วย​ได้ 96.5 ​เปอร์เซ็นต์ ​ข้อ​แรก​ข้อ​เดียว​แยก​คน​ไม่​ป่วย​ได้ 45.6 ​เปอร์เซ็นต์ (Arunpongpaisal ​และ​คณะ 2009) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:23051095&resultType=core&format=json · ​คนไข้ 536 ​คน​ที่​คลินิก​รับ​คนไข้​ด่วน​ใน​ซานฟรานซิสโก ​จับ​คนป่วย​ได้ 96 ​เปอร์เซ็นต์ ​แยก​คน​ไม่​ป่วย​ได้ 57 ​เปอร์เซ็นต์ (Whooley ​และ​คณะ 1997) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:9229283&resultType=core&format=json · 16 ​การทดลอง ​คน 7,576 ​คน ​แบบ​คัด​กรอง​ที่​ใช้​ลำพัง​แทบ​ไม่​มีผล ​มหาวิทยาลัย​ยอร์ก (Gilbody ​และ​คณะ 2008) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:18390942&resultType=core&format=json · ​ระบบ​ของ​ไทย​และ​การเข้าถึง​การรักษา​จาก 5.1 ​เป็น 48.5 ​เปอร์เซ็นต์ (Kongsuk ​และ​คณะ 2017) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:28597857&resultType=core&format=json · 1323 https://dmh.go.th/ · 1669 https://www.niems.go.th/

​ถาม​ตรงๆ ​นักเรียน 2,342 ​คน ​โรงเรียน​หก​แห่ง​ใน​รัฐ​นิวยอร์ก ​ปี 2002 ​ถึง 2004 4.7 ​กับ 3.9 ​เปอร์เซ็นต์ ​และ​กลุ่ม​เสี่ยง​ที่​ถูก​ถาม​ดู​ทุกข์​น้อยกว่า ​มหาวิทยาลัย​โคลัมเบีย (Gould ​และ​คณะ 2005) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:15811983&resultType=core&format=json · ​การถาม​ไม่​กระตุ้น ​บอก​ว่า​เป็นห่วง ​อย่า​ปล่อย​ไว้​คนเดียว ​และ​สายด่วน ​จาก​เอกสาร​วัน​อนามัย​โลก 2560 ​ของ​กรมสุขภาพจิต https://www.thaidepression.com/www/who_depress/7_who.pdf · ​การฟัง​โดย​ไม่ต้อง​มี​คำตอบ ​และ​การบอก​ใคร​สัก​คน https://www.nhs.uk/mental-health/feelings-symptoms-behaviours/behaviours/help-for-suicidal-thoughts/ · 1323 https://dmh.go.th/ · 1669 https://www.niems.go.th/

​เสียง​ที่สาม ​คน​ที่​โทร​เพราะ​คิด​เรื่อง​ฆ่าตัวตาย 1,085 ​คน ​ศูนย์​แปด​แห่ง​ใน​อเมริกา ​มีนาคม 2003 ​ถึง​กรกฎาคม 2004 ​ความคิด​ลดลง​ระหว่าง​สาย ​ความสิ้นหวัง​ลด​ต่อ​ใน​สัปดาห์​ต่อมา (Gould ​และ​คณะ 2007) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:17579545&resultType=core&format=json · ​ราว​หนึ่ง​ใน​สาม​ของ​คน​ที่​ได้​คำแนะนำ​ให้​ไป​พบ​ผู้เชี่ยวชาญ​ไป​จริง (Kalafat ​และ​คณะ 2007) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:17579544&resultType=core&format=json · ​ไม่​มี​คำ​ที่​ถูก​หรือ​ผิด ​สิ่ง​สำคัญ​คือ​ได้​เริ่ม https://www.nhs.uk/mental-health/feelings-symptoms-behaviours/behaviours/help-for-suicidal-thoughts/ · 1323 https://dmh.go.th/ · ​สะ​มาริ​ตันส์ https://www.samaritansthai.com/ · 1669 https://www.niems.go.th/

​ยี่สิบ​สาม​วินาที ​การตรวจ 74 ​ครั้ง ​ครั้ง​เดียว​ใน 51 ​ครั้ง​ที่​ถูก​ขัด​ได้​พูด​จน​จบ (Beckman ​และ Frankel 1984) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:6486600&resultType=core&format=json · ​การตรวจ 264 ​ครั้ง ​หมอ​ครอบครัว 29 ​คน 20 ​คน​อยู่​ใน​โคโลราโด 23.1 ​วินาที ​หก​วินาที ​และ 34.9 ​กับ 14.9 ​เปอร์เซ็นต์ (Marvel ​และ​คณะ 1999) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:9918487&resultType=core&format=json · ​การตรวจ 112 ​ครั้ง ​ค่ากลาง 11 ​วินาที (Singh Ospina ​และ​คณะ 2019) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:29968051&resultType=core&format=json · ​การคุย​กับ​นักจิตวิทยา​ทุก​สัปดาห์​กับ​คน​เดิม​เรื่อง​เหตุการณ์​ร้าย (​ราช​วิทยาลัย​จิตแพทย์​ของ​อังกฤษ) https://www.rcpsych.ac.uk/mental-health/mental-illnesses-and-mental-health-problems/post-traumatic-stress-disorder · 1323 https://dmh.go.th/ · 1669 https://www.niems.go.th/

​ม้านั่ง​ไม้ ​คลินิก 24 ​แห่ง​ใน​ฮาราเร ​คน 573 ​คน ​ร้อยละ 86.4 ​เป็น​ผู้หญิง ​หก​ครั้ง 13.7 ​กับ 49.9 ​เปอร์เซ็นต์ (Chibanda ​และ​คณะ 2016) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:28027368&resultType=core&format=json · ​ม้านั่ง​ไม้​ใต้​ต้นไม้ ​เส้นทาง​ส่งต่อ ​และ​คำของ​ผู้ก่อตั้ง​เรื่อง​คุณยาย ​จาก​หน้า​เว็บ​ของ​โครงการ https://www.friendshipbenchzimbabwe.org/about-us · ​คุย​กับ​คน​ที่​ฝึก​มา ​ยา ​และ​ใช้​ทั้งสอง​อย่าง ​บางคน​ต้อง​ลอง​ยามา​กก​ว่า​หนึ่ง​ตัว ​และ​ติดต่อ​หมอ​ทันที​เมื่อ​ความคิด​เรื่อง​ฆ่าตัวตาย​เริ่ม​หรือ​แย่​ลง​หลัง​เริ่ม​ยา https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/depression-in-adults/treatment/ · ​คุย​กับ​หมอ​เมื่อ​ผลข้างเคียง​หนัก​หรือ​ยา​ไม่​ช่วย https://www.nhs.uk/mental-health/talking-therapies-medicine-treatments/medicines-and-psychiatry/antidepressants/overview/ · ​การทดลอง​หลาย​ร้อย​ชิ้น​ของ​การคุย​และ​ของ​ยา (Cuijpers ​และ​คณะ 2021) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:34002502&resultType=core&format=json ​และ (Cipriani ​และ​คณะ 2018) https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/search?query=EXT_ID:29477251&resultType=core&format=json · 1323 https://dmh.go.th/ · 1669 https://www.niems.go.th/

​ไฟแดง ​อารมณ์​ต่ำ​เกิน​สอง​สัปดาห์​ให้​ไปหา​หมอ https://www.nhs.uk/mental-health/feelings-symptoms-behaviours/feelings-and-symptoms/low-mood-sadness-depression/ · ​กลับ​ไป​ที่​ที่​เหตุการณ์​เกิด​เป็น​ขั้นๆ ​กับ​คน​ที่​ฝึก​มา (​ราช​วิทยาลัย​จิตแพทย์​ของ​อังกฤษ) https://www.rcpsych.ac.uk/mental-health/mental-illnesses-and-mental-health-problems/post-traumatic-stress-disorder · 1323 https://dmh.go.th/ · 1669 https://www.niems.go.th/ · ​สะ​มาริ​ตันส์ https://www.samaritansthai.com/ · ​เรื่อง​อื่น​ที่​ผู้เล่า​นึกย้อน ​มี​ที่มา​ตาม​บท​ของ​มัน​ข้างบน

๏

​เล่ม​นี้​ไม่​ใช่​คำแนะนำ​ทางการแพทย์ ​คน​ที่​ช่วย​ได้​จริง​คือ​หมอ ​นักจิตวิทยา ​พยาบาล ​สายด่วน​สุขภาพจิต 1323 ​ที่ปรึกษา​ฟรี​ตลอด 24 ​ชั่วโมง ​และ​ใน​เหตุฉุกเฉิน 1669

จบเล่มThis Is Past Me — Mind, Book 5กลับหน้าหนังสือ
Size
Page
Font

This Is Past Me — Mind, Book 5

❦
1สองคำถาม2มี หรือ ไม่มี3ถามตรงๆ4เสียงที่สาม5ยี่สิบสามวินาที6ม้านั่งไม้7ไฟแดง8หมายเหตุท้ายเล่ม