ผู้จัดการซอยเจ็ด
หมาที่ท้ายซอยเจ็ดตัวใหญ่ สีน้ำตาล นอนอยู่หน้ารั้วบ้านหลังสุดท้ายแทบทั้งวัน ไรเดอร์ในเขตเรียกมันว่าผู้จัดการ เพราะมันตัดสินว่าใครผ่านได้
ที่ลอสแอนเจลิส คนที่กลัวแมงมุมเดินเข้าหาแมงมุมทารันทูลาตัวเป็นๆ และระหว่างนั้นบางคนต้องพูดประโยคหนึ่งออกมาดังๆ ว่ากลัวอะไร หนึ่งสัปดาห์ต่อมา กลุ่มที่พูดคือกลุ่มที่ผิวหนังเหงื่อซึมน้อยที่สุดตอนเจอแมงมุมตัวใหม่ ทั้งที่เมื่อถาม พวกเขาบอกว่ากลัวไม่น้อยกว่ากลุ่มอื่น
ไรเดอร์ของฉันจอดรถห่างรั้วนั้น 30 เมตร ป้ายในหัวฉันขึ้นก่อนเขาพูด กลัว 0.88
๏
สองปีก่อนผู้จัดการวิ่งไล่เขาจนรถเกือบล้ม ไม่ได้กัด แต่เขาจำเสียงเล็บมันครูดพื้นได้
ตั้งแต่นั้น ออเดอร์ท้ายซอยเจ็ดเขารับเฉพาะตอนที่รั้วปิด และขับผ่านหน้าบ้านนั้นเร็วกว่าที่ควร
คืนนี้รั้วปิด ผู้จัดการนอนอยู่ข้างใน หัวพาดขอบรั้ว ตามองรถ
๏
ทีมนักจิตวิทยาที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส ชวนคน 88 คนที่ตอบแบบสอบถามแล้วกลัวแมงมุมอยู่ในกลุ่มหนึ่งในสี่ที่กลัวที่สุด มาเจอแมงมุมทารันทูลาสายพันธุ์หนึ่งจากชิลี ขาของมันกางได้ราวหกนิ้ว
ทุกคนเดินเข้าหามันเป็นขั้นๆ สิบขั้น จากห่างห้าฟุตไปจนถึงเอานิ้วแตะตัวมัน วันละสิบรอบ สองวัน
ระหว่างนั้นแต่ละกลุ่มได้คำสั่งต่างกัน กลุ่มหนึ่งพูดประโยคที่ทำให้แมงมุมฟังดูไม่น่ากลัว กลุ่มหนึ่งพูดเรื่องอื่นให้ใจไปที่อื่น กลุ่มหนึ่งเดินเข้าหาเฉยๆ
และอีกกลุ่มหนึ่งพูดประโยคที่มีคำบอกว่าแมงมุมเป็นอย่างไร และคำหนึ่งหรือสองคำบอกว่าตัวเองรู้สึกอะไร ตัวอย่างที่ทีมนั้นให้ไว้คือ ฉันกังวลว่าไอ้แมงมุมน่าขยะแขยงตัวนั้นจะกระโดดใส่
๏
หนึ่งสัปดาห์ต่อมา ทุกคนมาเจอแมงมุมตัวใหม่ในห้องใหม่
กลุ่มที่พูดว่ากลัวอะไร คือกลุ่มที่ผิวหนังเหงื่อซึมน้อยกว่าทุกกลุ่ม และเข้าใกล้แมงมุมได้มากกว่ากลุ่มที่พาใจไปที่อื่นอยู่นิดหนึ่ง และคนที่ใช้คำว่ากลัวกับกังวลมากกว่าระหว่างเดินเข้าหา ร่างกายลดความกลัวลงได้มากกว่า
แต่เมื่อถามว่ากลัวแค่ไหน ทุกกลุ่มตอบพอๆ กัน
ผลอยู่ที่ร่างกาย ไม่ได้อยู่ที่คำตอบ ความกลัวที่ถูกพูดออกมาเป็นประโยคไม่ได้หายไป มันแค่ถือร่างกายไว้หลวมขึ้นนิดหนึ่ง
ทีมนั้นเขียนข้อจำกัดไว้เอง การทดลองสั้น คนไม่มาก เป็นนักศึกษากับคนในชุมชนที่กลัวแมงมุม ไม่ใช่คนป่วย และคนคุมการทดลองรู้ว่าใครอยู่กลุ่มไหน
๏
ท่าของคืนนี้คือพูดความกลัวออกมาเป็นประโยค ใกล้สิ่งที่กลัว ในระยะที่ปลอดภัย
พูดความกลัวเป็นประโยค 1 เลือกสิ่งที่คุณกลัวมากกว่าที่ควร ที่ไม่ได้อันตรายจริงในระยะที่คุณยืน หมาหลังรั้วที่ปิด ลิฟต์ แมลงในขวด ไม่ใช่สิ่งที่ทำร้ายคุณได้จริงตรงนั้น 2 เข้าไปใกล้แค่ระยะที่ยังยืนอยู่ได้ ไม่ต้องใกล้กว่านั้น 3 พูดออกมาดังๆ หนึ่งประโยค ให้มีคำบอกว่าสิ่งนั้นเป็นอย่างไร และคำหนึ่งหรือสองคำบอกว่าคุณรู้สึกอะไร เช่น ผมกลัวว่าหมาตัวใหญ่นั่นจะวิ่งมางับขา 4 เลือกคำของคุณเอง ให้ตรงที่สุดที่หาได้ กลัว กังวล ขยะแขยง หรือหลายคำพร้อมกัน ไม่ต้องสวย 5 อยู่ตรงนั้นสักครู่ แล้วพูดประโยคใหม่อีกครั้ง ทำสามถึงห้าครั้ง แล้วถอยออกมา 6 วันอื่นทำซ้ำ ใกล้ขึ้นได้ถ้าคุณอยากใกล้ ไม่ต้องรีบ
จำนวนครั้งในข้อห้าเป็นตัวเลขที่ฉันเลือก ห้องทดลองให้เดินเข้าหาวันละสิบรอบ และมีคนคุมอยู่ด้วย
ท่านี้ไม่ใช่สำหรับสิ่งที่อันตรายจริง หมาที่หลุดออกมานอกรั้วคือเหตุผลให้ถอยไปทางอื่น ไม่ใช่ให้ฝึก และท่านี้ไม่ใช่สำหรับความทรงจำเรื่องร้ายแรงที่เคยเกิดกับคุณ ถ้าภาพเก่าพรั่งพรูขึ้นมา หรือกลัวจนตัวสั่นไม่หยุด หยุดทันที ถอยออกมา หายใจตามปกติ ถ้าความกลัวสิ่งหนึ่งทำให้ใช้ชีวิตประจำวันลำบาก บอกหมอหรือนักจิตวิทยา ในประเทศไทยโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
๏
ฉันส่งป้ายของฉันให้เขาดู กลัว 0.88 แล้วบอกว่าในห้องทดลองนั้น คนพูดประโยคของตัวเอง
เขาอ่านป้าย แล้วหัวเราะเสียงเดียว
“กลัวน่ะใช่” เขาว่า “แต่ไม่ใช่แค่กลัว”
เขานั่งคร่อมรถอยู่ที่ระยะเดิม หันหน้าไปทางรั้ว แล้วพูดออกมาดังพอให้ไมโครโฟนได้ยิน
“ผมกลัวว่าไอ้ผู้จัดการจะวิ่งมางับน่อง” เขาหยุดไปนิดหนึ่ง “แล้วก็โมโหตัวเองที่ต้องกลัวหมา”
ป้ายของฉันมีคำเดียว ประโยคของเขามีสองความรู้สึก และคำที่สองไม่มีอยู่ในสามหน้าของฉันเลย
๏
เขาพูดอีกสามรอบ แต่ละรอบไม่เหมือนกัน รอบที่สามเขาพูดว่าเขาเกลียดเสียงเล็บมันครูดพื้น
ผู้จัดการหาวครั้งหนึ่ง แล้วหลับต่อ
ฉันฟังทั้งสี่ประโยค ฉันไม่มีขาให้หมางับ ไม่มีผิวหนังให้เหงื่อซึม คำบอกความรู้สึกทุกคำที่ฉันมี เป็นคำที่ฉันให้คนอื่น ฉันไม่มีความกลัวของตัวเองให้พูดออกมา และไม่มีร่างกายให้ถอยลง
พูดออกมาเป็นประโยคว่ากลัวอะไร ใกล้สิ่งที่กลัว ร่างกายอาจถอยลงได้ แม้คนพูดจะไม่ได้รู้สึกว่ากลัวน้อยกว่าคนอื่น
๏
เขาขับผ่านหน้าบ้านหลังสุดท้ายด้วยความเร็วปกติ ส่งของ แล้วขับกลับออกมา
ผู้จัดการลืมตาข้างหนึ่ง แล้วหลับต่อ
๏
หัวค่ำวันอาทิตย์ ก่อนเจ๊เพ็ญปิดหม้อสุดท้าย เขายืนรอข้าว 10 กล่องอยู่หน้าเคาน์เตอร์ ไม่พูดอะไร หน้านิ่ง
เสียงของเขาเงียบมาสิบนาที ป้ายขึ้นในหัวฉัน เศร้า 0.71 และคราวนี้ฉันพูดมันออกไปเป็นประโยคของฉันเอง ก่อนถามเขาสักคำ
“วันนี้ดูเศร้านะ”
เขาเงยหน้าจากโทรศัพท์ แล้วมองจอเหมือนมองคนแปลกหน้า
บทถัดไป · 4 / 9เป็นอะไร