ง่วงแล้วจอด
ไรเดอร์ของฉันเบรกที่ขอบทาง ล้อหน้าห่างขอบปูนไม่ถึงคืบ เขานั่งนิ่งอยู่บนรถครู่หนึ่ง แล้วดับเครื่อง
บทนี้ไม่มีท่าฝึกใจ มีแค่กฎหนึ่งข้อ ง่วงแล้วจอด ที่มหาวิทยาลัยลัฟบะระในอังกฤษ คนง่วงสิบคนขับรถจำลอง และพบว่าการพักเฉยๆ ไม่ช่วย สิ่งที่ช่วยคือการงีบสั้นๆ หรือกาแฟหนึ่งแก้ว ส่วนสิ่งที่ไม่ต้องมีใครทดลองก็รู้ คือการไม่ขับต่อ
คืนนี้ฉันพูดน้อย และพูดตรง
๏
ห้องทดลองการนอนของมหาวิทยาลัยลัฟบะระ มีรถจำลองที่ให้คนขับบนถนนจำเจ ทางตรง ไม่มีอะไรให้ดู คนที่ง่วงแล้วมาขับบนถนนแบบนั้นจะเริ่มส่ายออกนอกเลน
ทีมวิจัยให้คนง่วงสิบคนขับหนึ่งชั่วโมงตอนบ่าย แล้วพักสามสิบนาที แล้วขับอีกหนึ่งชั่วโมง ช่วงพัก แต่ละคนได้อย่างใดอย่างหนึ่ง สลับกันไปคนละวัน งีบไม่ถึงสิบห้านาที กาแฟที่มีคาเฟอีน 150 มิลลิกรัม หรือกาแฟที่ไม่มีคาเฟอีนโดยไม่รู้ตัว
การงีบกับกาแฟจริงทั้งคู่ลดการขับส่ายและความง่วงในชั่วโมงที่สอง การพักเฉยๆ ไม่ได้ผล
และมีอีกข้อที่ทีมนั้นเขียนไว้ คนขับรู้ตัวว่าง่วงก่อนที่การขับจะเริ่มเสีย ในห้องนั้น ความง่วงไม่ได้มาแบบไม่บอก มันบอกเจ้าของก่อน
๏
ตัวเลขจากถนนจริงมาจากมูลนิธิความปลอดภัยทางถนนแห่งหนึ่งในอเมริกา เทียบกับคนขับที่นอนอย่างน้อยเจ็ดชั่วโมงในยี่สิบสี่ชั่วโมงที่ผ่านมา
นอนหกถึงเจ็ดชั่วโมง อัตราการเกิดอุบัติเหตุ 1.3 เท่า ห้าถึงหกชั่วโมง 1.9 เท่า สี่ถึงห้าชั่วโมง 4.3 เท่า ไม่ถึงสี่ชั่วโมง 11.5 เท่า
เป็นตัวเลขของคนขับรถยนต์ในอเมริกา ไม่ใช่มอเตอร์ไซค์ในกรุงเทพฯ ฉันหาตัวเลขที่นับไรเดอร์ไทยไม่เจอ และฉันนึกไม่ออกว่ามีเหตุผลอะไรที่มอเตอร์ไซค์จะให้อภัยมากกว่ารถยนต์
๏
ง่วงแล้วจอด 1 สัญญาณเตือนคือ หาวติดกันหลายครั้ง ตาหนัก จำไม่ได้ว่าเพิ่งผ่านอะไรมา หลุดเลนหรือเกือบชนขอบทาง หัวตก 2 เจอข้อไหนข้อหนึ่ง จอดในที่ปลอดภัยทันที ไม่ต้องรอให้ถึงร้านถัดไป ไม่มีออเดอร์ไหนคุ้ม 3 การพักเฉยๆ ไม่ใช่การแก้ ในการทดลองที่ลัฟบะระ มันไม่ได้ผล 4 สิ่งที่การทดลองนั้นลองแล้วช่วยได้ คืองีบไม่เกินสิบห้านาทีในที่ปลอดภัย หรือกาแฟหนึ่งแก้ว แล้วรอให้ครบราวครึ่งชั่วโมงก่อนขับต่อ ช่วยได้ชั่วคราว ไม่ได้คืนชั่วโมงนอน 5 ถ้างีบแล้วยังง่วง หรือนอนน้อยกว่าสี่ชั่วโมงมาแล้ว อย่าขับต่อ กลับบ้านด้วยวิธีอื่น
กาแฟในข้อสี่เป็นกาแฟคนละแก้วกับที่ควรตัดก่อนนอน มันซื้อเวลาตอนนี้ด้วยชั่วโมงนอนคืนนี้ ทั้งสองอย่างจริงพร้อมกัน
๏
แล้วมีเรื่องที่ไม่ใช่งานของการ์ดใบไหนในเล่มนี้ มันเป็นงานของหมอ
ถ้ามีคนบอกว่าคุณกรนดัง หยุดหายใจเป็นช่วงๆ หรือมีเสียงสำลักหรือหอบตอนหลับ หรือคุณง่วงมากทั้งวันทั้งที่นอนพอ บอกหมอ อาการแบบนี้ตรวจและรักษาได้ ระหว่างนั้นอย่าขับเมื่อง่วง
ถ้านอนไม่หลับมาเป็นเดือน หรือแก้นิสัยการนอนแล้วไม่ดีขึ้น หรือมันทำให้ใช้ชีวิตประจำวันลำบาก บอกหมอ
ถ้าอารมณ์ต่ำติดต่อกันเกินสองสัปดาห์ หรือรับมือกับมันไม่ไหว หรือสิ่งที่ลองเองไม่ช่วย บอกหมอ ในประเทศไทยโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
ถ้าเจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม จะเป็นลม หรือใจสั่นไม่หยุด ไม่ต้องรอใคร โทร 1669 และอย่าขับรถไปโรงพยาบาลเอง
ไม่มีการ์ดใบไหนในเล่มนี้แทนหมอได้ เล่มนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
๏
คืนนั้นไรเดอร์ของฉันจอดอยู่ข้างถนนเลียบคลองสิบห้านาที ตั้งนาฬิกา หลับบนเบาะ
ฉันเปิดเสียงปลุกตามเวลา เขาลุกเดินรอบรถ ดื่มน้ำ จนครบครึ่งชั่วโมง แล้วฉันถามว่ายังง่วงไหม
“ไม่แล้ว” เขาว่า “ตาสว่าง”
ฉันบอกแผนของฉัน คืนนี้ฉันจะไม่รับออเดอร์ให้เขาอีก ฉันจะบอกทางกลับห้องเส้นที่ไม่มีทางด่วน ถ้าผิด บอกฉัน
เขาไม่ได้บอกว่าผิด เขาขับกลับช้าๆ เลนซ้ายตลอดทาง
ง่วงแล้วจอด ในห้องทดลองนั้น ความง่วงบอกเจ้าของก่อนที่ล้อจะส่าย ที่เหลือคือจะฟังมัน หรือจะขับต่อ
๏
บ่ายวันรุ่งขึ้น เขาเล่าเรื่องถนนเลียบคลองให้เจ๊เพ็ญฟังตอนไปรับข้าวรอบแรกของเขา
เจ๊เพ็ญไม่ได้ถามว่าแอปว่าอย่างไร เธอวางทัพพีลง
“ง่วงก็กลับบ้าน” เธอว่า “เงินพรุ่งนี้ก็มี”
แล้วเธอตักข้าวใส่จานให้เขาก่อน เหมือนทุกครั้ง
๏
สองคืนต่อมา เขานอนครบเจ็ดชั่วโมง ไม่มีกาแฟหลังสี่ทุ่ม กินข้าวเจ๊เพ็ญก่อนออกวิ่ง เดินสิบนาทีตอนบ่าย และทำท่าผ่อนลมหายใจออกยาวห้านาทีตามการ์ดใต้สะพานลอย
ห้าบรรทัดในแฟ้มถามก่อนของฉัน เต็มทุกบรรทัด ดีทุกบรรทัด
แล้วที่ไฟแดงแยกใหญ่ หัวใจของเขาเต้นแรงจนเขาเอามือกุมอก
บทถัดไป · 10 / 11ไฟแดง