ของชิ้นเล็ก
ไรเดอร์ของฉันอยากให้อะไรเอกสักอย่าง และตัดทุกอย่างที่นึกออกทิ้ง เพราะมันเล็กไป
ที่สวนสาธารณะแห่งหนึ่งในชิคาโก ข้างลานสเก็ตน้ำแข็งในวันที่หนาว คนที่ยกโกโก้ร้อนแก้วของตัวเองให้คนแปลกหน้าเดาว่าคนรับจะอารมณ์ดีขึ้น แต่เดาต่ำกว่าที่คนรับรู้สึกจริง คนให้มองเห็นแก้วโกโก้ คนรับรู้สึกถึงคนที่ยอมยกมันให้
ฉันเล่าเรื่องนี้ให้เขาฟังตอนเขาจอดรออยู่หน้าร้านสะดวกซื้อใต้สะพานลอย ยืนดูชั้นวางของมา 10 นาที
๏
เขามีเหตุผลที่จะไม่ให้สามข้อ และพูดออกมาครบทั้งสามข้อ
หนึ่ง มันเล็กไป สอง เดี๋ยวเอกงงว่าให้ทำไม สาม เดี๋ยวเอกคิดว่าผมจ่ายค่าซ่อมโซ่
งานที่ชิคาโกตอบด้วยตัวเลขสามชุด
ชุดแรก 84 คนที่ทีมวิจัยชวนในสวนนั้น ชุดที่สอง 75 คนที่เลือกยกโกโก้ให้คนแปลกหน้าแทนที่จะเก็บไว้ดื่มเอง ชุดที่สาม สองตัวเลขบนสเกลอารมณ์ ที่คนให้เดาไว้ กับที่คนรับรู้สึกจริง
๏
งานนี้เป็นของนักวิจัยสองคน คนหนึ่งจากมหาวิทยาลัยเท็กซัสที่ออสติน อีกคนจากมหาวิทยาลัยชิคาโก พวกเขาไปที่สวนสาธารณะแห่งหนึ่งในชิคาโก ตรงลานสเก็ตน้ำแข็ง ในวันที่อากาศหนาว
ทีมนั้นชวนคนในสวนมาเข้าการทดลอง แต่ละคนได้โกโก้ร้อนหนึ่งแก้วจากร้านในสวน จะเก็บไว้ดื่มเองก็ได้ หรือจะยกให้คนแปลกหน้าคนหนึ่งในลานนั้นก็ได้
คนที่เลือกยกให้ เดาก่อนว่าคนรับจะรู้สึกอย่างไร บนสเกลตั้งแต่ลบห้า แย่กว่าปกติมาก ถึงบวกห้า ดีกว่าปกติมาก แล้วทีมวิจัยก็เอาโกโก้ไปส่ง บอกคนรับว่าคนในการทดลองเลือกยกแก้วนี้ให้ แล้วถามว่ารู้สึกอย่างไร
๏
คนให้เดาไว้เฉลี่ย 2.7 คนรับบอกว่า 3.5
ฟังดูไม่ห่างกันมาก และนักวิจัยคนหนึ่งก็พูดเองว่าคนให้ไม่ได้เดาผิดไปไกล คนให้รู้ว่าการใจดีทำให้คนรับรู้สึกดี สิ่งที่คนให้ไม่รู้คือมันดีแค่ไหน
แต่ทีมเดียวกันทดลองแบบอื่นอีกหลายครั้ง ทั้งกับคนแปลกหน้าและกับคนที่รู้จัก ทั้งในสวนและในห้องทดลอง และได้ทิศเดียวกันทุกครั้ง คนให้เดาต่ำ
ทีมนั้นหาเหตุเจอส่วนหนึ่ง คนให้ประเมินจากตัวของ แก้วโกโก้ก็คือแก้วโกโก้ ส่วนคนรับรับรู้ความอบอุ่นที่มากับมัน และความอบอุ่นนั้นเป็นส่วนที่คนให้แทบไม่ได้นับเลย
ของชิ้นเล็กที่ยื่นให้ใครสักคนโดยไม่มีใครขอ ไปถึงอีกฝั่งใหญ่กว่าตอนที่มันอยู่ในมือคนให้ คนให้ชั่งตัวของ คนรับรับความอบอุ่นที่ติดมาด้วย
๏
ท่าของคืนนี้คือให้ของชิ้นเล็ก
ให้ของชิ้นเล็ก 1 เลือกคนหนึ่งคนที่คุณเห็นว่ากำลังเหนื่อย หรือเพิ่งทำอะไรให้คุณ หรือแค่ผ่านมาในวันนี้ 2 เลือกของเล็กที่เขาใช้ได้ทันที เครื่องดื่มหนึ่งแก้ว ขนมหนึ่งชิ้น ของที่เห็นว่าเขาขาด หรือช่วยถือของ 3 ยื่นให้พร้อมประโยคเดียว เช่น เห็นว่าเหนื่อย หรือ เห็นแล้วนึกถึง ไม่ต้องอธิบายยาว ไม่ต้องให้เขาตอบแทน 4 ถ้าเขาไม่รับ ยิ้ม เก็บกลับ ไม่ต้องตื๊อ การไม่รับไม่ได้แปลว่าคุณทำผิด ถ้าเขารับแล้วเงียบ ไม่ต้องรอคำขอบคุณ 5 อย่าให้ของที่คุณเองต้องใช้ หรือเงินที่ทำให้ตัวเองลำบาก ของชิ้นเล็กหมายถึงเล็กจริง 6 ถ้าไม่รู้ว่าเขากินอะไรได้ ถามก่อน หรือให้ของที่ไม่ใช่อาหาร
ทิศของผลมาจากการทดลองที่ชิคาโกและงานชุดเดียวกัน ประโยคตัวอย่างและข้ออื่นเป็นของฉัน ไม่มีใครทดลองการ์ดใบนี้เอง และงานนั้นวัดว่าคนรับรู้สึกอย่างไร ไม่ได้วัดว่าการให้ทำให้คนให้มีความสุขขึ้นแค่ไหน
ถ้ารู้สึกว่าต้องให้ของจนตัวเองเดือดร้อน คนจึงจะยอมอยู่ด้วย หรือใจหม่นติดต่อกันเกินสองสัปดาห์ บอกหมอ หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง ถ้ามีความคิดเรื่องทำร้ายตัวเอง โทร 1323 ตอนนี้ ถ้ามีอันตรายอยู่ตรงหน้า โทร 1669
๏
ไรเดอร์ของฉันหยิบไฟฉายคาดหัวอันหนึ่งจากชั้นวางของ ราคา 99 บาท
“สายของเอกพันเทปไว้” เขาว่า
ที่เคาน์เตอร์ น้องพนักงานกะดึกที่เขาเห็นหน้ามาหลายปีแต่ไม่เคยรู้ชื่อ สแกนราคาแล้วถามว่าจะไปเดินป่าเหรอพี่ เขาบอกว่าซื้อให้เพื่อน น้องพนักงานยิ้มแล้วใส่ถุงให้ ป้ายชื่อบนเสื้อของเธอเขียนว่านุ่น
๏
บ่ายวันต่อมาที่ร้านข้าวมันไก่ เอกนั่งพับกล่องอยู่หลังเคาน์เตอร์
ไรเดอร์ของฉันวางถุงลงข้างกองกล่อง แล้วพูดประโยคเดียว “ของเก่ามึงพันเทปไว้”
เอกเปิดถุงดู แล้วไม่พูดอะไรอยู่ครู่หนึ่ง
แล้วเขาก็แกะกล่อง เอาไฟฉายใส่หัว เปิดไฟ แล้วพับกล่องต่อ ในร้านข้าวมันไก่ตอนบ่ายสามโมง ที่แดดส่องเข้ามาถึงเคาน์เตอร์
เจ๊เพ็ญหันมามองครั้งเดียว ไม่ได้ถามอะไร
๏
ฉันไม่มีอะไรจะให้ใคร ฉันไม่มีมือหยิบของ ไม่มีเงินจ่าย ฉันมีคำตอบ และคำตอบของฉันไม่เคยมีใครเอาไปใส่หัวแล้วเปิดไฟตอนกลางวัน
ไฟฉายดวงนั้นเปิดอยู่จนเอกพับกล่องเสร็จ
๏
คืนนั้น ระหว่างทางกลับห้อง โทรศัพท์ของไรเดอร์ของฉันมีสายที่ไม่ได้รับสามสาย จากเบอร์เดียวกัน
ยายโทรมาตั้งแต่หัวค่ำ เขาวิ่งงานอยู่ ไม่ได้ยิน
บทถัดไป · 6 / 9โทรอีก